Strauss' Daphne krijgt eindelijk fraaie première

In de Matinee op de Vrije Zaterdag klonk de Nederlandse première van de `bucolische tragedie' Daphne van Richard Strauss. Anders dan de onbekendheid zou kunnen doen vermoeden, is Daphne (1937) geen vroege maar een late opera van Strauss, ontstaan tussen de eveneens onbekende Friedenstag (1936) en Die Liebe der Danae (1940). Die beide titels wachten nog op de Nederlandse première, die voor Die Liebe der Danae op 12 oktober komt, opnieuw in de Matinee en wederom door het Radio Filharmonisch Orkest onder leiding van Edo de Waart.

Daphne vertelt het mythologische verhaal van een nimf wie de aardse liefde minder interesseert dan de natuur. Zij reageert koeltjes op de liefdesverklaringen van jeugdvriend Leukippos én Apollo, waarop deze Leukippos vermoordt. Als troost vervult Zeus Daphnes wens, en verandert haar in een laurierboom.

Niet alleen thematisch, ook muzikaal is Daphne verwant aan Strauss' orkestwerk Metamorfosen. De instrumentaties zijn zelfs uitgesproken illustratief en origineel, maar als geheel wordt de spanning in Daphne soms onverdraaglijk lang uitgesponnen. De momenten waarop wel ruimte is voor een adempauze, zijn meteen ook de hoogtepunten. Bijzonder fraai bleek bij de cantilene waarmee de tragedie besluit. Vocaal meewuivend met de houtblazers en ingebed tussen tremolerende strijkers, hoorde je Daphne hier als laurierboom letterlijk en muzikaal wortel schieten.

Voor Edo de Waart was Daphne een intermezzo tussen de twee voorstellingen van Wagners Lohengrin bij De Nederlandse Opera. Beide muzikale omniversa liggen niet ver van elkaar verwijderd, en bij zijn eigen Radio Filharmonisch Orkest oogstte De Waart een veelal zwoele klank. Ook vocaal was er alles gedaan om deze eerste kennismaking met Daphne te optimaliseren. De bijrollen waren sterk bezet met jonge Nederlandse zangers. Bariton Geert Smits en tenor Marcel Reijans waren pronte herders, de heel jonge mezzo Tania Kross hield zich naast een stralende Renate Arends warmklankig staande. Meer nog dan de gezagrijke Peneios van Albert Dohmen en de lyrisch soepele tenor Raymond Very (Leukippos), was hier de invallende sopraan Juanita Lascarro die enorme indruk maakte. Zij verschafte de titelrol geloofwaardigheid met stralende vocale kernachtigheid én een intrigerende, nimfige onaantastbaarheid.

Concert: Daphne van R. Strauss door het Radio Filharmonisch Orkest/Groot Omroepkoor o.l.v. Edo de Waart. Gehoord: 23/2 Concertgebouw, Amsterdam. Radio 4: 26/2 20.30 uur.