Amerika is blij: veel goud, veel zilver en geen bommen

Straatfeesten in Canada na de ijshockeywinst op de Verenigde Staten, droefenis in Rusland over de miserabele prestaties, Oostenrijk beleeft een nieuwe bronstijd en in België is de liefde voor Bart Veldkamp danig bekoeld. Acht correspondenten en het ANP over de Olympische Winterspelen.

Canada

Met uitbundige straatfeesten is gisteren in Canade de zege (5-2) van het nationale ijshockeyteam op de ploeg van de Verenigde Staten gevierd. Het goud was de felbegeerde kroon op de meest succesvolle Winterspelen voor Canada ooit. Na de zege op de Amerikanen gingen tienduizenden Canadezen van Vancouver tot Toronto de straat op in toeterende auto's en aan hockeysticks gebonden Maple Leaf-vlaggen. Het was voor het eerst in vijftig jaar dat Canada de gouden ijshockeymedaille won.

De Canadezen verzekerden zich aldus van een volmaakt succes in het ijshockey, de nationale sport: ook de Canadese vrouwenploeg won goud. De hockeyfinale bij de mannen was bovendien de klapper op een weekeinde waarin Canadese schaatsers een eindsprint afleverden in het medailleklassement. Met 17 medailles (6 goud, 3 zilver, 8 brons) en een vierde plaats in het medailleklassement overtrof Canada het vorige beste resultaat: 15 medailles en een vijfde plaats in 1998.

Aanvankelijk zag het er niet zo rooskleurig uit. De eerste week van de Spelen werd in Canada volkomen overschaduwd door de juryrel in het paarrijden. De rol van eerlijke deelnemer die onrecht is aangedaan, was Canada op het lijf geschreven. De onverwachte toekenning van een extra gouden medaille aan het paar Salé en Pelletier was wat de Canadezen betreft evenwel een bevredigende oplossing.

Verenigde Staten

Amerika heeft opgelucht het einde van de Winterspelen beleefd. Jammer dat de ijshockeyploeg Canada gisteren niet van goud kon afhouden, maar verder was het succes compleet: veel goud en zilver en geen bommen.

De Verenigde Staten hebben zo veel Olympische Spelen gehuisvest dat deze winterversie in Salt Lake City niet met al te grote spanning werd tegemoet gezien. De nasleep van de aanslagen van 11 september én het succes van de Amerikaanse ploeg deden de stemming omslaan in de loop van de 17 dagen die het festijn duurde. Het bleek een prettige afleiding van het oorlogsnieuws.

Op de Winterspelen van 1988 won Amerika nog vijf gouden medailles. Dit jaar werden het er tien en in totaal (met zilver en brons) 34, een verbluffend record. Het deed de met schandalen omgeven aanloop naar deze Spelen vergeten.

In een land waar beroemdheid door de media supersnel wordt uitgebuit en uitgebeend, beviel het de kijkers en commentatoren vooral zo veel verse sterren uit eigen land te mogen begroeten. De 16-jarige Sarah Hughes die het kunstschaatsen won, de derde generatie olympiër Jimmy Shea en schaatser Derek Parra spraken zeer tot de verbeelding.

De negatieve noot was het geruzie over de jurering van het kunstschaatsen en het Russische dreigement de Spelen voortijdig te verlaten omdat Amerika zichzelf zou hebben bevoordeeld. Het werd geen Cuba-crisis en bracht veel extra kijkers, tot tevredenheid van NBC dat de exclusieve tv-rechten bezat en gisteren een mooie winst kon melden. Dankzij de goede prestaties van de eigen ploeg kon men op Amerikaanse tv-schermen met een minimale inmenging van buitenlandse atleten volstaan.

Duitsland

Het succes op de Spelen liet in Duitsland geen medium onberoerd. `We are the champions', gilde de boulevardkrant BZ vanochtend, `Wir sind die Besten der Welt', constateerde Bild. `Duitsland succesvol als nooit tevoren', schreef de Frankfurter Allgemeine op de voorpagina. Gold Lake City maakte van voetballand Duitsland met 35 plakken tijdelijk een wereldmacht.

Disciplines die doorgaans tot de marge in de sporthiërarchie behoren – biatlon, langlauf, bobsleeën – kleurden dagenlang de Duitse tv en streelden het nationale ego. Even geen voetbal. Wennen was het wel.

De verslaggever van het eerste Duitse net had het donderdag zichtbaar moeilijk toen hij moest uitleggen dat de eerste helft van een voetbalduel plaats moest maken voor langlauf-estafette van de dames. De dames haalden goud. Goed gegokt, constateerde de presentator.

Voor de tweede achtereenvolgende keer haalden de Duitse sporters op Winterspelen de meeste medailles: 12 keer goud, 16 keer zilver, 7 keer brons. Toch produceerde Salt Lake City geen olympische megaster. Claudia Pechstein, met in totaal vier gouden plakken de succesvolste Duitse deelneemster aan Winsterspelen ooit, heeft daar niet de persoonlijkheid voor. Tijdens het ererondje droeg ze een pruik in de nationale kleuren en bewees daarmee weer eens, aldus de FAZ, dat show niet haar sterkste kant is. Aartsrivale Anni Friesinger zal met minder succes meer verdienen, voorspelde Bild.

Rusland

De grootste prestatie van Rusland bij de Winterspelen was het lepelen van enorme hoeveelheden kaviaar in de Rusland Datsja in Salt Lake City. Op sportief vlak viel er weinig te juichen en veel te klagen. De grote wintersportnatie van weleer is ingehaald door Duitsland, Noorwegen en de Verenigde Staten.

Tien jaar na het uiteenvallen van de Sovjet-Unie gaat het slecht met de Russische topsport. De sportwetenschap bestaat niet meer, geld voor trainers is niet beschikbaar. De stadions zijn in verval. Na de miserabele prestaties in Salt Lake City heeft president Poetin dan ook een noodprogramma aangekondigd: duizend nieuwe sportaccommodaties worden aangelegd. Vice-premier Matvijenko, verantwoordelijk voor de sport, waarschuwde: ,,Als we ons niet herpakken, verliezen we de aansluiting.'' Rusland behaalde nog niet de helft van de verwachte overwinningen. Matvijenko zei dat de zesde plaats in het medailleklassement een achtenswaardige prestatie is.

In Rusland ontstond collectieve verontwaardiging over onterechte beslissingen. In het paarrijden kreeg het Russische koppel onder druk van de publieke opinie het Canadese paar naast zich op het podium. Na de toekenning van zilver voor kunstrijdster Sloetskaja en het startverbod voor de van doping verdachte Latsoetina was in Rusland sprake van `een Amerikaanse samenzwering'.

Oostenrijk

Oostenrijk is dik tevreden met het in Salt Like City behaalde resultaat: met zestien medailles zijn het de op twee na beste Winterspelen tot nu toe, na Albertville (21 medailles) en Nagano (17). De twee gouden medailles werden behaald bij skiën, de belangrijkste discipline voor Oostenrijk. Fritz Strobl won goud bij de afdaling, Stephan Eberharter werd eerste bij de reuzeslalom. Hij won eerder zilver op de Super G en brons bij de afdaling.

Het olympisch team van Oostenrijk heeft een opmerkelijk aantal bronzen medailles in de wacht gesleept: tien, meer dan welk ander land ook. In Oostenrijk wordt dan ook een tikje smalend gesproken van een nieuwe bronstijd.

Grootste tegenvallers voor Oostenrijk zijn de prestaties bij het schansspringen en die van het damesskiteam. Bij het schansspringen viel geen enkele sporter in de prijzen. Het acht vrouwen tellende damesskiteam behaalde slechts een zilveren en een bronzen medaille. Grote favoriet Michaela Dorfmeister, van wie werd voorspeld dat ze goed zou zijn voor drie gouden medailles, gaat met lege handen naar huis. Alleen Renate Götschl won zilver in de combinatie (afdaling en slalom) en brons bij de afdaling.

Frankrijk

Frankrijk is tevreden. Op de valreep werden in de slalom goud en zilver aan de prijzenkast van de `Blauwen' toegevoegd door Jean-Marie Vidal en Sébastien Amiez. Met deze tiende en elfde medaille werd het Franse record van negen medailles (in het eigen Grenoble in 1968 en Albertville in 1992) overtuigend gebroken. Met net als toen viermaal goud, waarvan vooral de medaille van Carole Montillet, voor de afdaling, de aandacht van de Franse media heeft getrokken. Montillets overwinning wordt gezien als een hommage aan Régine Cavagnoud, haar rivale én vriendin, die in oktober verongelukte op een Oostenrijkse piste.

De tevredenheid over de Franse ski-prestaties, goed voor negen van de elf medailles, gaat gepaard met onvrede over die op andere onderdelen als schaatsen en sleeën. Zoals op alle terreinen wordt ook in dit geval de rol van de overheid gelaakt: er moet een cultuuromslag plaatshebben en die – daar is iedereen het over eens – hangt af van `politieke wil'.

Eningszins beschaamd blikken de Franse media terug op `skategate', het schandaal rondom het Franse jurylid Marie-Reine Le Gougne. Dankzij haar won het Russische duo goud bij het kunstrijden, ten koste van het bij het publiek veruit favoriete Canadese paar. Toen Le Gougne begon toe te geven onder druk te zijn gezet door de Franse chef de mission, werd zij geschorst en kreeg het Canadese paar alsnog óók goud.

Japan

De Japanse ploeg was een verademing vergeleken met het nationalistische geweld rond sommige andere teams. Toen de meisjes van de curlingploeg een keer zaten uit te blazen, ving een Japanse cameraploeg de verzuchting op: ,,Ik verlang naar sushi en een biertje.'' Na afloop van het toernooi regelde een Japanse tv-zender de verlangde maaltijd in het volle oog van de camera's. Dat de dames – allemaal met geverfd haar en bijgenaamd The Simpsons – bijna alle wedstrijden verloren, deed er minder toe.

Het waren de `Spelen-van-net-niet' voor Japan. De mooiste `net-niets' waren te bewonderen in het kunstschaatsen waar Takeshi Honda en Fumie Suguri zich naar de wereldtop schaatsten. Honda eindigde vierde bij de mannen en Suguri vijfde bij de vrouwen. Ook al miste Honda de medaille maar net, ontevreden was hij niet: ,,Ik heb plezier gehad.''

Niet iedereen bleef zo vrolijk onder gemiste kansen. De koning van de 500 meter schaatsen in 1998, Hiroyasu Shimizu, erkende na z'n zilveren medaille dit keer te kort te hebben geschoten. ,,Een echte kampioen wint onder alle omstandigheden'', zei hij. De zilveren medaille van Shimizu was het hoogste dat Japan binnenhaalde. Alleen skister Tae Satoya wist daar nog brons aan toe te voegen op de mogul. Ook zij was in Nagano nog goed geweest voor goud. ,,Desondanks ben ik tevreden'', liet zij weten.

China

De Chinese schaatsster Yang Yang heeft deze zaterdag haar tweede gouden medaille in Salt Lake City veroverd. Zij is de eerste Chinese sporter ooit die goud wist te veroveren tijdens Olympische Winterspelen. Nooit eerder ook won een schaatser twee individuele gouden medailles op de korte baan tijdens dezelfde Spelen. Al met al een prachtige prestatie, maar erg veel enthousiasme roepen haar resultaten bij sportliefhebbers in China niet op. De belangstelling voor de Winterspelen is veel geringer dan die voor China's plaatsing voor het komende WK-voetbal of voor de toewijzing van de Zomerspelen van 2008 aan Peking. Die gebeurtenissen leidden tot uitzinnig openbaar vreugdevertoon, maar de Winterspelen worden door velen gezien als iets voor Europeanen en Amerikanen. Toch heeft de stad Harbin zich op het laatste moment kandidaat gesteld voor de Winterspelen van 2010.

Veel Chinezen weten alles van voetbal, maar sporten als schaatsen en skiën zijn in de meeste delen van China onbekend. Skipistes zijn er alleen in het Noord-Oosten; schaatsen is ook zeker geen volkssport. In die delen van het land waar het lang en hard vriest, wordt het ijs vooral benut door kinderen op sleetjes.

België

De Winterspelen waren in België nauwelijks nieuws voor de voorpagina. Belangrijkste olympische nieuwsmaker was vorige week de `eigen' IOC-voorzitter, Jacques Rogge. De uitbrander van de boze Russische president Poetin aan Rogge over oneerlijke jurering werd in de Belgische media prominent gebracht. Grote sportieve prestaties van Belgen waren er in Salt Lake City niet. De liefde voor schaatsbelg Bart Veldkamp, die België in 1998 nog de enige medaille ooit op de Winterspelen bezorgde, lijkt danig bekoeld. Volgens De Morgen zit er `sleet' op de relatie. Het feit dat Veldkamp vijftigduizend euro zou hebben gevraagd voor een pak dat door hemzelf zou zijn ontwikkeld, wekte bij het Belgisch Olympisch Comité (BOC) wrevel. `Geen Belgische olympiër die het jammer vindt dat Veldkamp stopt', schrijft de krant.

Toch wil het BOC de Winterspelen volgens de chef de mission serieus blijven nemen. Dat komt vooral door hoopgevende prestaties van de Belgische shorttrackers, met een zevende plek op de 500 meter als uitschieter.

De aandacht van Belgische tv-zenders voor Salt Lake City was niet groot. Dat komt ook door de beperkte financiële middelen van de publieke omroepen, die door het ontbreken van reclame-inkomsten de rechten nauwelijks kunnen opbrengen. De RTBF bracht alleen het alpine-skiën live, met commentaar van een Zwitser.

Bijdragen: Hans Buddingh', Marc Chavannes, Michel Kerres, Pieter Kottman, Frank Kuin, Hans van der Lugt, Garrie van Pinxteren, Friederike de Raat en het ANP.