Alleen de knie van Smit is kwetsbaar

Schaatsster Gretha Smit scheurde zaterdag tijdens de huldiging van haar zilveren vijf kilometer een kruisband van haar rechterknie. Een kleine smet op de zilveren medaille. Het goud was voor de Duitse Pechstein.

Gretha Smit werd zaterdag letterlijk op handen gedragen. In het Holland House kwam de nuchtere schaatsster uit Rouveen eindelijk los. Zilver had ze die middag gewonnen op de 5.000 meter, een onvoorstelbare prestatie voor een marathonschaatsster die pas in november het idee kreeg aangereikt zich voor de Winterspelen te plaatsen.

Ze vierde de tweede plaats als een overwinning. Onverwacht dook Smit op het oranje publiek, om minutenlang crowd-surfend een ererondje te maken op het nummer We are the champions van de Engelse rockgroep Queen. 's Nachts kwam een pijnlijk einde aan haar feestje: bij het dansen ging ze door haar rechterknie en daarbij scheurde ze de voorste kruisband.

Op één dag beklom Smit drie podia; bij de bloemenceremonie in de Olympic Oval, 's avonds voor 20.000 toeschouwers op Medals Plaza en uren later naast NOC*NSF-voorzitter Hans Blankert in het Holland House.

Smit reed zaterdag in de eerste rit en zette haar tegenstandster Prokasjeva meteen op grote achterstand. Smit stevende op een wereldrecord af, een vergelijkbare sensatie als in december 2001 toen ze bij het kwalificatietoernooi in Heerenveen het Nederlands record op de 5.000 meter aan stukken reed. In de laatste ronden verloor Smit nu veel snelheid, maar haar eindtijd van 6.49,22 betekende een verbetering met ruim drie seconden van het bijna één jaar oude wereldrecord van Niemann.

Anderhalf uur mocht Smit zich wereldrecordhoudster noemen. Schijnbaar onbewogen zat ze naast haar zus en trainingspartner Jenita op een bankje op het middenterrein. Niemand kwam ook maar in de buurt van haar tijd. Totdat Pechstein van start ging en in een vast ritme naar haar derde olympische titel op de 5.000 meter werd geleid. De Duitse was 2,3 seconde sneller dan Smit. Die was toen nog niet zeker van een medaille, omdat in de slotrit Friesinger en De Jong tegen elkaar reden.

Maar al snel was duidelijk dat dit tweetal geen bedreiging meer vormde voor de tweede plek van Smit. Ze sprong geen gat in de lucht. Het bleef bij een brede glimlach. Ook de `bloemenceremonie' in de Olympic Oval onderging ze met het enthousiasme van een zen-boeddist. Op Medals Plaza genoot ze ook stilletjes van de medaille-uitreiking. Ze gooide haar bloementuil in het publiek. Achter het podium showde ze haar medaille aan journalisten.

Als ze minder snel van start was gegaan, analyseerde haar coach Paul, zou Smit wellicht op een snellere tijd zijn uitgekomen. En dan was ze vanavond misschien wel als olympisch kampioene aan boord gegaan van de KL610, de rechtstreekse vlucht van de Nederlandse ploeg die morgen om 14.15 uur op Schiphol wordt verwacht. ,,Ik ben niet met rondetijden en schema's bezig'', zei Smit. ,,Achteraf had ik rustiger moeten beginnen, maar het ging zo lekker.''

Schaatsen zonder schema's en informatie over de rondetijden lijken tegenwoordig ondenkbaar, maar Smit zou er geen moeite mee hebben. Gewoon hard rijden, aan die opdracht heeft ze genoeg. De angst dat ze haar nuchterheid zou verliezen in de maalstroom van de Winterspelen, zo ver van de haar vertrouwde omgeving, bleek ongegrond. Onbevangen schaatste de 26-jarige bloemiste zich de olympische schaatsboeken in. ,,Het begon als een grap'', zei ze zaterdag, ,,en dan verwacht je niet dat het zo uitpakt. Een olympische droom? Die heb ik nooit gehad.'' Die ochtend was ze ,,zonder supergevoel'' wakker geworden. ,,Ik dacht, met deze benen kom ik niet ver.''

Smit gaf te kennen dat ze nog wel een tijdje door wil als langebaanschaatsster, al bevalt ,,het wereldje waar iedereen met zichzelf bezig is'' haar minder dan het marathonschaatsen. ,,Misschien doe ik het een jaar. Ik zit er nu toch een beetje in'', sprak ze onderkoeld. Misschien begint ze een eigen ploeg, met haar zus Jenita en mogelijk gecoacht door Paul. ,,Een supermeid'', zei Smit over haar tijdelijke trainster. Volgend seizoen heeft Paul de handen vrij voor een nieuw avontuur. Smit: ,,We zitten op dezelfde golflengte.''

Smit wilde haar carrière op de langebaan komend weekeinde een vervolg geven, bij de NK allround zaterdag en zondag in Alkmaar. Maar als gevolg van haar `dansblessure' zal ze dit seizoen geen schaatsen meer onderbinden.

Ze ziet niet op tegen alle feesten, plichtplegingen en publiciteit die haar olympische kunststukje de komende weken en maanden met zich zullen meebrengen. ,,Het seizoen is zo voorbij en dan zijn de mensen alles weer vergeten.''

slot-pechstein pagina 16