`Achmea-toren moet zo snel mogelijk superveilig worden'

Voor de tweede keer in korte tijd woei er een zware gevelplaat van de 114 meter hoge Achmea-toren in Leeuwarden. Wie is schuldig?

Het ligt niet aan de granieten platen zelf of aan de muurankers, maar aan de monteurs die ze vastzetten.

Architect Jan van der Leij van architectenkantoor Bonnema uit Hurdegaryp, ontwerper van de 114,5 meter hoge, nieuwe Achmeatoren in Leeuwarden, weet het bijna zeker. Vrijdagochtend woei een 150 kilo zware granieten plaat 70 meter naar beneden. De tweede in twee maanden. In december vorig jaar viel een 100 kilo zware gevelsteen 66 meter naar beneden van de ,,kleine'' toren. Van der Leij denkt dat de monteurs, werkzaam voor Dekker Natuursteen uit Loosdrecht, een fout hebben gemaakt. ,,In het algemeen loopt de kwaliteit van mensen in de bouw terug. Een ouderwetse timmerman zie je haast niet meer. Daar moeten we rekening mee houden bij nieuwe bouwprojecten.''

De bewuste plaat die vrijdag viel van 90 centimeter bij 1.80 cm is een van de 49 die later zijn vastgezet. ,,Je kunt alleen platen monteren als je een hefsteiger gebruikt'', legt Van der Leij uit. ,,Als die hefsteiger weggaat, moeten de resterende platen worden bevestigd, op plaatsen dus waar tijdens de bouw de steigers zaten.'' Daar moet het zijn misgegaan, vermoedt hij.

Om ieder risico uit te sluiten wordt nu overwogen de overige 49 platen extra vast te zetten met een keilbout. ,,Dan heb je de absolute garantie dat er niets mis kan gaan.'' Van der Leij acht het nodig, omdat er anders ,,een hype'' ontstaat dat de toren niet veilig is, vreest hij. Technisch directeur E.J. de Groot van Dekker Natuursteen BV uit Loosdrecht, leverancier van het Portugees graniet, acht het ,,zeer waarschijnlijk'' dat de montage niet zorgvuldig was. ,,Alles wijst in die richting, maar zeker weten we het pas als het onderzoek van TNO afgerond is.'' Dekker is verantwoordelijk voor de montage van de gevelplaten. Achmea liet eerder weten een schadevergoeding te eisen van de verantwoordelijke partij. Achmea-woordvoerster Loes Brand wil hier echter niet op vooruitlopen. ,,Laten we eerst de uitkomst van het TNO-onderzoek afwachten. We zetten nu eerst alles op alles om de toren superveilig te maken.''

Volgens directeur De Groot ontbrak van de eerste plaat die eind december losraakte, een van de vier ankers. ,,Hoe dat kan weten we niet, maar we dachten daarom ook dat het een incident was.'' Dat is het dus niet, zegt de Leeuwarder burgemeester Margreeth de Boer. Zij meent dat de omgeving van de toren ,,door het oog van de naald is gekropen.'' Om de veiligheid van de burgers te garanderen is een gebied van 20 meter rondom de voet van de toren voorlopig afgezet. Onderzoek van TNO wees uit dat een vallende plaat op tien meter van de toren terecht kan komen. De steen die vrijdag losraakte viel door de glazen overkapping die de toren verbindt met het gebouw van de GGD. De bovenverdieping van dat gebouw is ontruimd. Op de begane grond onder het glas was vrijdagmorgen overigens een schilder aan het werk, maar hij was, toen de gevelplaat neerstortte, net even weg. De eerste plaat, die eind december loswoei, miste op een haar na twee auto's. De gemeente wil nu elk risico uitsluiten. De drukke Sophialaan, die naar het centrum en het busstation voert, is afgezet voor het verkeer. Ook de stads- en streekbussen moeten omrijden. Voetgangers kunnen wel langs de hekken rondom de toren lopen.