Mengelberg Quartet

Wie Four in One afspeelt en een typisch Mengelbergse kluwen van flarden Strawinsky, impulsief gebonk en kinderdeuntjes verwacht, wordt door het nieuwe album van Misha Mengelberg op het verkeerde been gezet. Maar de ongekroonde keizer van de Nederlandse impro-scene heeft dan ook een reputatie hoog te houden als professioneel ontregelaar.

Four in One is open en uitnodigend – bijna conventioneel – en zal ook de wat traditioneler jazzfan behagen. De opnames volgden op een week van samenwerking met stertrompettist Dave Douglas in het New Yorkse Iridium en laten een bijzonder hecht kwartet horen. In de eigen composities en die van geestverwant Thelonious Monk etaleren beide solisten hun schier oneindige ideeënreservoir, dat ze met een terloops gemak aanboren. Mengelbergs vaste sparringpartner Bennink laat zijn gebruikelijke drumacrobatiek achterwege en legt een onweerstaanbare groove neer, bijgestaan door een degelijke, maar subtiel spannende Brad Jones op bas.

Natuurlijk ontbreekt de droge Mengelberg-humor niet. Die uit zich al in titels als Hypochristmutreefuzz' of de toelichting op Poor wheel, dat volgens het inlegvel gaat over Mengelbergs eerste auto-ongeluk met een 2CV. Maar het zit 'm vooral in de muziek. Zo beweegt Die Berge schuetzen die Heimat zich voort als een boemeltreintje dat gaandeweg lijkt te ontsporen maar uiteindelijk hortend en stotend op de rails weet te blijven. En het zomerse We're going out for Italian ademt een ongetemde levenslust, die onnavolgbaar over de pianotoetsen struikelt.

Beter nog dan dit kwartet op cd te beluisteren is ze te zien spelen. En dat kan zaterdag en zondag in het Amsterdamse BIMhuis.

Misha Mengelberg Quartet: Four in One (Songlines, SGL SA1535-5)