`Vroeger wilde ik Henk Gemser worden'

Bart Schouten (34) kwam in 1995 als schaatstrainer naar Amerika. Nu is hij een gevierd coach, die op de Spelen bijdraagt aan het succes van Derek Parra en de hele Amerikaanse schaatsploeg. ,,Ik wilde vroeger Henk Gemser worden.''

De Amerikaan Derek Parra, winnaar van de gouden medaille op de 1.500 meter en de zilveren op de 5.000, is volgens zijn Nederlandse coach Bart Schouten klaar voor de olympische 10.000 meter van vanavond. ,,Als ik een schema voor Derek maak, op basis van twee keer zijn vijf kilometer plus twintig seconden, dan komt hij uit op 12.54. Hij denkt zelf dat hij 12.45 kan rijden'', zegt Schouten. Het wereldrecord (13.03,40) is in handen van Gianni Romme, die met Jochem Uytdehaage tot de favorieten behoort. Schouten: ,,Derek verraste op de vijf, waarom kan hij dat dan niet op de tien?''

Om nu te zeggen dat de alom bejubelde Parra uitgerust aan de langste afstand begint, nee, dat niet. ,,Dinsdagnacht heeft hij vier uur geslapen'', zegt Schouten. ,,Hij lag om één uur in bed, om vier uur moest hij er weer uit, voor een tv-optreden.''

Nadrukkelijk betrok Parra dinsdag zijn coach bij zijn olympische titel op de 1.500 meter. ,,Het hele jaar heeft hij al gezegd dat als hij de 1.500 meter zou winnen, ik het ererondje mee moest rijden. Ik zei steeds: `Dat doe ik niet, het is jouw ererondje'. Maar hij liet me dinsdag geen keus, ik moest mee het ijs op. Ik denk dat ik hem beledigd had als ik het niet had gedaan. Het was een schitterend compliment en het tekent zijn karakter.''

Weinig schaatsers die zo loyaal zijn aan hun coach als Parra. In 1999 stond de Amerikaanse bond op het punt allroundbondscoach Schouten te degraderen tot regiotrainer, maar mede dankzij een pleitbrief van Parra mocht Schouten zijn functie behouden. Om vervolgens uit te groeien tot een van de meest succesvolle schaatscoaches van deze Olympische Winterspelen.

Een deel van zijn ploeg was de coach die in 1998 aantrad als opvolger van Gerard Kemkers overigens liever kwijt dan rijk geweest. ,,KC Boutiette (destijds de populairste allrounder uit de Amerikaanse ploeg, red.) heeft nooit met mij willen werken. Het was het eerste half jaar dan ook balen, omdat je toch de grootste ster van het team tegen je hebt. En als je KC tegen je hebt, heb je ook Jennifer Rodriguez (schaatsster en Boutiettes verloofde, red.) tegen je. In het eerste jaar heb ik het daarom wel even moeilijk gehad en dat maakte me onzeker. Maar er waren een heleboel schaatsers die met mij door wilden, onder wie Derek. Na een jaar vertrok KC. Sindsdien is de sfeer fantastisch geweest.''

Valse bescheidenheid legt Schouten niet aan de dag. ,,Derek heeft hier goud en zilver gewonnen en twee keer een wereldrecord gereden. Dan heb je het als coach goed gedaan. Iedereen in mijn ploeg heeft trouwens dikke persoonlijke records gereden. Ik ben heel tevreden.''

De carrière van de uit Haarlem afkomstige coach als schaatser mag geen naam hebben. Dat was ook niet zijn ambitie. ,,Toen ik elf was, had ik op het VWO Ben Holleboom als gymleraar. Die was toen bondscoach van de vrouwenschaatsploeg. Zo ontstond m'n interesse voor het coachen. Op m'n vijftiende wist ik dat ik schaatscoach wilde worden. Henk Gemser vond ik in die tijd een schitterende coach. Ik wilde Henk Gemser worden toen ik vijftien was.'' Gemser stopte twee jaar geleden als bondscoach. In Salt Lake City is hij actief bij de NOS als analyticus.

Twee jaar geleden liet Schouten bij de WK afstanden aan Gemser weten dat hij zijn grote voorbeeld was. Het was Gemsers laatste grote toernooi als bondscoach. ,,Op een avond zijn we uitgegaan en toevallig was hij in dezelfde nachtclub. Toen heb ik hem verteld dat hij mijn grote voorbeeld was en dat ik om hem schaatscoach wilde worden. Hij vond het heel mooi om te horen, kreeg tranen in zijn ogen.''

De eerste schreden als coach zette Schouten bij zijn eigen schaatsclub, in Haarlem. Sprintcoach werd hij voor een periode van ongeveer vijf jaar bij het gewest Noord-Holland/Utrecht, waar Jakko Jan Leeuwangh een van zijn pupillen was. Ook Kemkers was in dat gewest destijds als allroundcoach actief, voordat hij naar de Verenigde Staten vertrok. ,,We hebben daar leuk samengewerkt en dankzij hem kon ik in 1995 in Minneapolis aan de slag als regionale schaatscoach. Het leek me mooi om in het buitenland te wonen, anderhalf jaar in een andere cultuur door te brengen, ervoor betaald te worden. Plus dat ik een grote fan ben van Prince, die uit Minneapolis komt. Twee maanden geleden heb ik hem nog gezien, hier in Salt Lake. Eerst een optreden in het E-Center, vervolgens op een after-party in een kleine club. Hartstikke mooi.''

Veel aanbiedingen voor het vervolg van zijn carrière heeft Schouten nog niet. ,,Ik kan hier blijven als ik zou willen. Daar is ook veel voor te zeggen: goeie collega's en goeie schaatsers.'' Maar Schouten maakt duidelijk dat zijn lot een beetje verbonden is aan de toekomst van Parra. ,,Derek heeft aangegeven dat hij graag met mij doorgaat. Maar er zijn natuurlijk ook andere mooie uitdagingen in de wereld. De Amerikanen hebben de bereidheid uitgesproken met me verder te willen gaan, meer niet. Alles is dus nog open.''

Contact met Nederlandse ploegen heeft Schouten niet gehad, wel heeft Ab Krook wel eens een balletje bij Schouten opgegooid, nog voordat de voormalige bondscoach topsportcoördinator bij de KNSB werd. Wil hij terug naar Nederland? ,,We hebben het prima naar ons zin hier. Ik zit lekker in de luwte en dat bevalt goed. In Nederland is het hectisch: veel pers en zo. Geld kan een reden zijn om dingen anders te bekijken. Maar het is zeker niet zo dat ik hier slecht verdien. En er komen nu ook aardig wat bonussen aan. Ik kan er goed van bestaan'', zegt Schouten, die met zijn verloofde Wieneke een huurappartement in Salt Lake City bewoont. ,,Ik zou een huis kunnen kopen, maar je weet als coach nooit wat er gebeurt.'' Wel zeker is dat hij dit najaar trouwt. ,,In Nederland, dat heb ik haar vader beloofd.''