Sharon put alleen hoop uit verleden

De Israëlische premier Ariel Sharon hield gisteren een toespraak tot het volk. Behalve een voorstel voor de bouw van een buffer tussen Palestijns gebied en Israël, had hij eigenlijk niets nieuws te melden.

FEBR. ,,Israël stort niet in en zal niet instorten''. In deze bewoordingen en met de belofte dat ,,we zullen winnen'' richtte de Israëlische premier Ariel Sharon zich gisteravond via tv en radio tot het radeloos wordende Israëlische volk.

De rede was door zijn woordvoerders als een gebeurtenis van bijzondere nationale betekenis aangekondigd. Sharon maakt er geen gewoonte van, zoals premiers voor hem, het volk toe te spreken. In zijn naaste omgeving wordt gezegd dat hij na de snelle val van de vorige premiers, die dat wel deden, tot het inzicht is gekomen dat het ,,toch niets uithaalt''.

Voor een man die zo zuinig is met zijn woorden, had hij de bevolking weinig nieuws te bieden. Hoop op een betere toekomst? Op meer persoonlijke veiligheid? Een vredesinitiatief misschien? Niets van dat alles. Het enige nieuwe element in zijn van papier gelezen en door hemzelf zelf geschreven rede was de aankondiging van het scheppen van een bufferzone tussen Israël en de Palestijnse gebieden om infiltraties van Palestijnse strijders in Israël zoveel mogelijk te voorkomen.

Hoe die bufferzone er zou uitzien liet hij in het midden. De Israëlische media weten vandaag te melden dat de zone zich over een lengte van tweehonderd kilometer zal uitstrekken van noord naar zuid op afstanden variërend van drie tot acht kilometer ten oosten van de oude bestandslijn met Jordanië op de Westelijke Jordaanoever. Een soort brede Chinese muur uitgekerfd in bezet gebied waarachter de Israëliërs zich veiliger zouden moeten kunnen voelen.

Rechtse politici hebben zware kritiek op dit voorstel. ,,En wat dan met de kolonisten ten oosten van de bufferzone in bezet gebied? Krijgen die geen bescherming?'' vragen nationalisten zich af. ,,Sharon verraadt ons'', zei vanmorgen een ex-minister van de Nationale Religieuze Partij.

Ook Links is ontevreden. Het argument uit die hoek tegen het opzetten van een bufferzone is dat een dergelijke barricade vrede tussen Israël en de Palestijnen in de weg staat. Hoeveel geld gaat dit veiligheidsproject kosten? Een productieve investering, waar Israël zo'n behoefte aan heeft, is het in ieder geval niet.

De toespraak van Sharon ademde de onverzettelijkheid van de vroegere pioniersgeest. Dat gevoel wilde hij gisteravond aan het Israëlische volk overbrengen. Hij prees de verrichtingen van zijn land, met in een hand het zwaard en de andere de ploeg, in de afgelopen halve eeuw. De 73-jarige Sharon heeft Israël zien groeien, bloeien en zegevieren. Put hoop uit ons verleden, was zijn boodschap.

Maar er is niet zoveel pioniersgeest meer in het materialistische en innerlijk verscheurde Israël. Daarom lijkt zijn rede al lang door de werkelijkheid ingehaald. Dus kreeg Sharon vandaag een slechte pers. Een commentator schrijft vandaag in Ha'aretz wel te begrijpen waarom Sharon zich zo weinig tot het volk richt. ,,Hij heeft niets te zeggen'', legt hij uit. Dat is het algemene gevoel hier. Het kan toch geen nieuws zijn dat ,,Israël niet instort''. Toch is dat de kop van een artikel in de krant Yediot Achronot.

Soldaten die weigeren in de bezette gebieden te dienen kregen gisteravond van Sharon op hun kop. Zij kregen te horen dat ze de Palestijnse terroristische organisaties met hun dienstweigering aanmoedigen de strijd op te voeren. ,,Onze buren vergissen zich als ze denken dat er scheuren in onze samenleving komen. Het Israëlische volk is sterker dan het lijkt'', zei hij. Toch moest hij toegeven ,,het moeilijk te hebben''. Sharon schijnt weinig kranten te lezen, maar mocht hij vandaag toch Ha'aretz openslaan dan zullen zijn ogen vallen op een reeks advertenties tegen het volhouden van de bezetting en onderdrukking van het Palestijnse volk.

,,Weg uit de gebieden. Laten we tot onszelf komen. Er is geen militaire oplossing voor het Israëlisch-Palestijnse conflict. De regering Sharon zet de strijd voor de nederzettingen voort''. Met deze slagzinnen roept de Vredescoalitie op tot deelname aan een demonstratie tegen Sharon in Jeruzalem morgenavond. Ook staat er weer een grote advertentie van 270 officieren en soldaten in de krant die weigeren in bezet gebied te dienen. Een bladzijde verder staat een grote advertentie van de `Er is een grens' beweging, getekend door de honderd soldaten voor dienstweigering in bezet gebied. Twee bladzijden verder een nog grotere advertentie ,,voor een geestelijk gezond Israël''. Daarin wordt steun betuigd aan de dienstweigeraars.

Alleen Ha'aretz lijkt dergelijke teksten op te nemen. In de populaire middagbladen staan ze in ieder geval niet. In Yediot Achronot, Israël's grootste krant staat vandaag wel een opiniepeiling waarvan Sharon zal moeten schrikken. Nog maar 54 procent van de Israëliërs gelooft hem. In juli 2001 was dat nog 77 procent. Slechts 38 procent vindt dat hij goed handelt tegen de initifadah. Maar liefst 61 procent oordeelt dat hij faalt.

Tegen deze achtergrond heeft Sharon gisteravond geprobeerd het volk weer op zijn hand te krijgen. Naar de reacties te oordelen bestaat de indruk dat zijn zionistische geloofsbelijdenis een boemerangeffect heeft gehad op zijn populariteitscurve. Sharon, en daarmee ook Israël, is in moeilijkheden.