Dure avonturen luxe-keten LVMH

Terwijl in Duitsland Leo Kirch zijn media-imperium ziet verbrokkelen, is in Frankrijk Bernard Arnault druk bezig met een voorjaarsuitverkoop bij zijn luxe-conglomeraat LVMH. Deze week werd veilinghuis Phillips verkocht.

Wanneer gaat gezonde concurrentiedrift over in een zelfvernietigende obsessie? Bernard Arnault, eigenaar van LVMH (Moët Hennesy Louis Vuitton – in die volgorde), in luxe, zou zich die vraag eens moeten stellen en misschien doet hij dat ook wel, dezer dagen. Naar verluidt heeft hij verliezen geleden met de verkoop, deze week, van zijn meerderheidsaandeel in Phillips, in grootte 's werelds derde veilinghuis, waarvoor hij in 1999 90 miljoen euro betaalde. Maar zelfs als hij geen verlies heeft geleden, dan duidt de verkoop op richtingsloos gezwalk, waaraan de drang om aartsvijand François Pinault, van luxegroep Pinault Printemps Redoute, een hak te zetten, niet vreemd is. Pinault kocht immers in 1998 het veilinghuis Christie's, het grootste ter wereld, aan.

Direct al na Pinaults aankoop van Christie's trachtte Arnault Sotheby's, tweede veilinggigant van de wereld, in handen te krijgen. Dat mislukte, waarna hij genoegen nam met een aandeel van rond de 75 procent in het veel kleinere, in 1976 opgerichte Phillips. Dat kocht in 2000 het Franse veilinghuis Étude-Tajan op en fuseerde in 2001 met de prestigieuze kunsthandelaars Simon de Pury en Daniella Luxembourg, die Phillips sindsdien leidden en een minderheidsaandeel van 25 procent in handen hadden. Sinds deze week zijn de rollen omgedraaid en bezitten De Pury en Luxembourg 72,5 procent van de Phillips-aandelen en heeft Arnault zijn aandeel teruggebracht tot 27,5 procent. Zonder bedragen te noemen, zei een woordvoerder van LVMH dat de transactie een blijk is van ,,de wil zich te concentreren op de ontwikkeling van luxe-producten''.

En van de wil om de aandeelhouders en geldschieters tevreden te houden. Want die zagen hun rendementen verdampen in een al te ambitieus avontuur. In een poging om het grootste of in elk geval het meest prestigieuze en gevreesde veilinghuis ter wereld te worden, volgde Phillips, en daarmee Arnault, een gevaarlijk beleid. Om belangrijke stukken en collecties voor de neus van Christie's en Sotheby's weg te kapen, ging LVMH óf over tot aankoop ten koste van enorme bedragen óf het bood de inbrengers een gegarandeerde opbrengst. Zo zou het tachtig miljoen dollar (91,8 miljoen euro) hebben verloren op het binnenhalen van de collectie van de Amerikaanse verzamelaars Nathan en Marion Smooke, voornamelijk vroeg-twintigste-eeuwse Franse en Duitse schilderkunst. De erfgenamen hadden een opbrengstgarantie gekregen van 185 miljoen dollar. Het verlies had nog hoger kunnen uitpakken als de erven niet vlak voor de veiling enkele werken ter waarde van 15 miljoen dollar, die op de garantie in mindering werden gebracht, hadden teruggetrokken.

Volgens sommige schattingen zouden de totale verliezen ten gevolge van de agressieve strategie van Phillips zijn opgelopen tot 190 miljoen euro. Opgeteld bij de verliezen met de verkoop van Phillips zou Arnault volgens sommigen honderden miljoenen dollars verloren kunnen hebben.

Het veilinghuis-avontuur is bovendien niet het enige dat verkeerd is uitgepakt. Vorige week nog haalde Arnault zijn zijn groots opgezette internetbedrijf Europa@Web uit de lucht, en hij is van plan om twee andere verlieslijdens aankopen Sephora, in cosmetica, en DFS, een keten van belastingvrije winkels – van de hand te doen. Dat laatste duidt erop dat hij zelfs op zijn eigen terrein van luxe-goederen geen gelukkige hand van aankopen heeft gehad, eind jaren negentig. LVMH maakte dan ook melding van een winstdaling van 1,5 miljard euro over het afgelopen jaar, wat neerkomt op twintig procent in vergelijking met de winst van het jaar daarvoor.

Toch is ook nu nog het gerucht dat LVMH alsnog Sotheby's zou willen verwerven, hardnekkig. Analisten houden dat gaande, terwijl ze er tegelijkertijd nauwelijks in willen geloven, omdat het de motivering van de verkoop van Phillips wel in een erg vreemd daglicht zou plaatsen en de geloofwaardigheid van LVMH niet ten goede zou komen. De `markt' wil het ook niet: na afstoting van Phillips en afkondiging van de nieuwe strategie steeg de koers van 's werelds nummer één in luxe-goederen met 1,55 euro tot 47,85 euro.