Vriendschap komt beide landen nu goed uit

`11 september'heeft tot nu toe een positief effect op de Amerikaanse-Chinese betrekkingen. De VS noemen China althans niet langer `concurrent'

President Bush wilde niet dat zijn bezoek aan Peking werd opgewaardeerd tot een officieel staatsbezoek. Niettemin doet ook hij er alles aan de ontmoeting te laten uitgroeien tot een bewijs van de echtheid van de nieuwe vriendschap.

De gebruikelijke eigenaardigheden herinneren er ook dit keer aan dat het woord vriendschap niet al te intiem moet worden opgevat. De president noch zijn delegatie logeert in gastenverblijven van de Chinese regering maar in hotels. In sommige kamers zouden tenten worden opgezet om het zicht van Chinese camera's op sleuteldocumenten te blokkeren, terwijl men het gesproken woord zou omhullen met een deken van countrymuziek.

Ook in meer klassieke zin viel een dosis stekeligheid niet te vermijden. Kort vóór de Amerikaanse delegatie aankwam protesteerde de woordvoerder van het ministerie van Buitenlandse Zaken in Washington tegen de behandeling van 37 Amerikaanse aanhangers van de Falun Gong die vorige week in China waren vastgezet. Zij zijn inmiddels vrij. Bush zou naar verwachting een warm en dus kritisch woord spreken over mensenrechten en godsdienstvrijheid.

En toch gaat het veel beter met de betrekkingen met China, zeggen kenners, dertig jaar na het grensverleggende bezoek van president Nixon. De eerste helft van 2000 leek de Bush-ploeg aan te sturen op een koude oorlog. China was een `strategische concurrent'. Bush kende China's doorn-in-het-oog Taiwan een meer dan matige hoeveelheid wapenhulp toe. Daarna leidde het neerhalen door Chinese jagers van een Amerikaans spionagevliegtuig bij het eiland Hainan tot elf dagen ijzig touwtrekken.

Maar sinds 11 september onderstreept de strijd tegen het terrorisme vooral gemeenschappelijke belangen. Amerika kan spionage-hulp en rugdekking gebruiken van Peking, dat op zijn beurt meer begrip verwacht voor zijn strijd tegen religieuze minderheden met territoriale ambities.

De scepsis van de Bush-ploeg is niet geslonken, maar men ziet meer heil in een vriendschappelijke benadering, tenzij het tegendeel geboden is. Peking is welkom in de wereldhandelsorganisatie (WTO) én wordt dringend uitgenodigd te beloven de leveranties van massavernietigingswapens of dergelijke technologieën te stoppen aan landen die Bush heeft aangeduid als de `As van het Kwaad', Irak, Iran en Noord-Korea.

De nuttigste vriendschap waar president Bush tijdens zijn korte bezoek aan kan werken is misschien die met Hu Jintao, de man die hier wordt omschreven als de meest waarschijnlijke opvolger van Jiang Zemin. Bij Poetin heeft de Bush-jovialiteit tot nu toe kalmerend gewerkt.