Vriendschap komt beide landen nu goed uit

China toont zich tot nu toe verrassend coöperatief in de strijd tegen het terrorisme. Maar de steun aan Amerika kent zijn grenzen: blijf van onze bondgenoten af.

Dat president Bush China voor de tweede keer in vier maanden bezoekt, wordt in China gezien dat als een teken dat Amerika bereid is tot betere en andersoortige betrekkingen met Peking. Bush omschrijft China niet langer als een potentiële vijand, maar als een bondgenoot in de internationale strijd tegen het terrorisme. China stelt zich daarbij tot nu toe verrassend coöperatief op.

China's steun aan Amerika kent echter zijn grenzen. Peking was duidelijk ontstemd toen Bush vorige maand een waarschuwende vinger ophief tegen Noord-Korea, Iran en Irak, die hij omschreef als een `As van het Kwaad'. Nu Bush in eerste instantie toch vooral uit lijkt op een dialoog met China's traditionele bondgenoot Noord-Korea, is China bereid om zijn diplomatieke invloed aan te wenden om daarbij te helpen.

Ook met Irak en Iran onderhoudt China banden. Amerika verdenkt China ervan dat het deze landen en ook Pakistan voorziet van hoogwaardige militaire technologie. Toch hoeft deze kwestie volgens Zhang Yebai, als onderzoeker verbonden aan het Instituut voor Amerikanistiek van de Chinese Academie voor Sociale Wetenschappen, geen onoverkomelijke hindernis te vormen in de betrekkingen. ,,Vooral Noord-Korea is een oude bondgenoot. Het is heel gebruikelijk om je bondgenoten militair te ondersteunen. Dat doet Amerika ook, het levert zelfs hoogtechnologische wapens aan Taiwan. Toch is China zeker bereid om met Amerika samen te werken op het gebied van nonproliferatie. Onze regering heeft alleen wat tijd nodig om een nieuw beleid te verwezenlijken, ook omdat het moeilijk is om zicht te houden op alle leveranties vanuit China, waarvan een deel mogelijk illegaal plaatsvindt'', aldus Zhang.

De kwestie-Taiwan blijft op termijn een mogelijk struikelblok in de betrekkingen. China ziet Taiwan als een afvallige provincie die zich vroeg of laat, goedschiks of kwaadschiks, weer bij het moederland moet aansluiten. Taiwan begeeft zich in de ogen van Peking steeds gevaarlijker richting onafhankelijkheid, en het baart Peking zorgen dat de regering-Bush bereid is om Taiwan van zeer geavanceerde slagschepen te voorzien. China zou graag zien dat Bush van die leveranties afziet, en Jiang is mogelijk uit op Amerikaanse concessies in ruil voor grotere Chinese medewerking op het gebied van nonproliferatie.

Ook de militaire aanwezigheid van Amerika in Centraal-Azië, de `achtertuin' van China, baart China zorgen. ,,Als Amerika Centraal-Azië op den duur niet verlaat, dan compliceert dat de zaken in de regio aanzienlijk. Voorlopig gaat China er echter vanuit dat Amerika er zit om het terrorisme in de regio te bestrijden'', aldus Zhang. Voorlopig lijkt de strijdbijl begraven.