Lastige vraag? Jiang zwijgt, aarzelt en ...

Misschien wel het duidelijkste teken van China's voorzichtig veranderende opstelling tegenover de buitenwereld is de verrassende manier waarop president Jiang Zemin gevoelige vragen van Amerikaanse journalisten pareerde.

Toen een van hen vroeg hoe China aankijkt tegen de vrijheid van godsdienst, en hoe het de gevangenschap van vijftig katholieke bisschoppen verdedigde, negeerde Jiang de vraag geheel, en de leiding van de persconferentie gaf het woord aan de volgende vragensteller. Of had de Chinese televisie het antwoord soms uit de uitzending geknipt? Onmogelijk, want Jiang had in het kader van de goede relaties toegegeven aan de wens van Bush om de persconferentie ook in China live uit te zenden.

De volgende Amerikaanse journalist die het woord kreeg, vroeg of Jiang misschien zo vriendelijk wilde zijn om de vraag over de bisschoppen alsnog te beantwoorden, en voegde er een gevoelige vraag over Irak aan toe. Weer kwam er geen enkele reactie. De man die daarop het woord kreeg, stelde een van de vele brave vragen waar Chinese journalisten het patent op lijken te hebben.

Maar toen hernam Jiang zich. Hij verontschuldigde zich, half in het Engels en half in het Chinees, voor zijn beperkte ervaring met internationale persconferenties. Hij zei daarin veel minder bedreven te zijn dan zijn collega Bush, en vervolgens beantwoordde hij alsnog uitgebreid en improviserend zowel de vraag over de bisschoppen als die over Irak. Daarmee bracht hij zijn lang gekoesterde wens om de geschiedenis in te gaan als een staatsman van internationale allure zo op het oog in elk geval een klein stukje dichterbij.