Fusie van jazz en poëzie

De combinatie van poëzie en jazz wordt doorgaans geassocieerd met boze zwarte mannen die in de jaren zestig en zeventig de revolutie verkondigden. Maar met de hedendaagse vermenging van bop en hop lijkt er een voorzichtige herwaardering van het genre op gang te komen. Wat dat betreft lijkt de timing van het jongste Blast-project – composities op basis van gedichten – dan ook opportuun. Maar wie Blast een beetje kent weet dat de Tilburgse formatie nooit in de maat van de mode heeft gelopen. Al meer dan tien jaar vormt het kwartet een tegendraads markeerpunt op de scheidslijn tussen rock, jazz en geïmproviseerde muziek. En ook nu maakt Blast het luisteraars niet gemakkelijk.

De muzikanten, die voor een korte tour worden bijgestaan door trombonist Joost Buis, verpakken de teksten van e.e. cummings, Kenneth Patching en Hans Magnus Enzensberger in een hoekig notenjasje boordevol explosieve dissonanten. Het ritme van de tekst is duidelijk de leidraad voor de composities, maar ideeënmannen Frank Crijns (gitaar) en Dirk Bruinsma (sax) laten zich nergens een voorgeschreven metrum induwen. Het is eerder andersom. De muziek stuwt de tekst voort, soms met een aan flarden geknipt marsritme of een hakkelende rockgroove, vaker met grillige melodielijnen of collectieve knallen die als uitroeptekens de stanza's afbakenen.

Gast-zangeres Hester Boverhuis heeft dan ook de verreweg moeilijkste rol in deze bij vlagen ronduit gewelddadige fusie van woorden en noten. Boverhuis, bekend van werk met onder andere Trendy 3D Junk en Schismatics, heeft niet het bereik van een Greetje Bijma of de extravagante expressiviteit van een Han Buhrs maar brengt de teksten wel met bezieling. Ze fladdert al pruttelend en ronkend tussen trombone en bas, klampt zich vast aan een gitaarloopje of spuugt lettergrepen uit alsof het een melodieus soort morse betreft. De Duitstalige teksten liggen haar overigens beter dan de Engelse, die ze met beduidend minder pathos voordraagt. Dit heeft ook zijn weerslag op de band, die in de omlijstingen van Enzensbergers werk veel hechter klinkt.

Toch is het experimentele geluid van Blast ook op dit soort momenten niet geschikt voor lichtzinnige consumptie. Blast moet je gedoseerd tot je nemen en liefst in meerdere sessies. Het is wat dat betreft net als poëzie: de geheel eigen logica geeft zich niet zomaar na één lezing prijs.

Concert: Blast. Gehoord: 20/1 in Paradox, Tilburg. Herh: 21/2 Muziekcentrum, Den Bosch; 22/2 BIMhuis, Amsterdam; 23/2 Extrapool, Nijmegen; 27/2 Worm, Rotterdam; 1/3 Lokaal 01, Breda; 3/3 Flora Theater, Delft.