`Windmolen is als vrouw op strand'

Tientallen windparken moeten komen in de zeeën van noordwest-Europa. Procedures en protesten vormen echter een obstakel. Dus paaien bedrijven de sceptische kustbewoners.

Het was slechts een klein park met zeven windturbines, maar het duurde vier jaar voordat het er stond. De bouwer van het Zweedse windpark Utgrunden, Enron Wind, moest eerst de lange weg begaan van het verkrijgen van vergunningen, het overleggen van dikke rapporten over de effecten van het park op de omgeving en het afwerken van inspraakrondes. ,,Toen we eenmaal konden bouwen, stond het park er in ruim een maand'', zegt T. Stalin, manager van de Zweedse vestiging van Enron Wind.

Voor de kusten van Egmond, Dublin, het Deense Nysted, maar ook van Duitsland, Zweden en Groot-Brittannië moeten de komende jaren tientallen nieuwe parken met windmolens verrijzen. Waar de huidige parken vaak slechts enkele molens tellen, moeten de nieuwe ruimte bieden aan tientallen windturbines met rotorbladen zo groot als de vleugels van een Boeing. In Nederland bijvoorbeeld zal de commissie-Alders vóór 11 april beslissen wie het windpark bij Egmond mag bouwen.

Windenergie is de afgelopen jaren onstuimig in opkomst. Sinds 1995 is de mondiale productiecapaciteit ervan met 487 procent gestegen naar ruim 23.000 megawatt, genoeg om in de elektriciteitsbehoefte van 23 miljoen mensen te voorzien. De Europese Unie wil bovendien dat 10 procent van de elektriciteitsvoorziening in de Unie in 2010 op een duurzame manier wordt opgewekt. Er moet dus flink worden bijgebouwd. Nu het moeilijker wordt om op het land ruimte te vinden voor windparken, kijkt het bedrijfsleven naar de zee.

Het verkrijgen van de vergunning vergt echter vele prodcedures en kost vaak jaren, zo bleek in Londen tijdens een gisteren afgesloten conferentie over windparken in zee. Zo moeten bedrijven in Groot-Brittannië zaken doen met verschillende ministeries voor dezelfde vergunningen. ,,Het is een voorbeeld hoe de overheid niet zou moeten werken'', zegt G. Bowles, directeur bij het Britse ministerie van Milieu. Er zijn plannen voor maar liefst achttien windparken voor de Britse kust, maar de bedrijven moeten eerst een pak onderzoeksresultaten inleveren over de effecten van de parken op de vissen, de vogels, de visserij en de kustlijn.

Deze milieu-effecten kunnen volgens Bowles enorm zijn doordat een kleine verandering van de stroming de kustlijn al ingrijpend kan wijzigen. Behalve met de ministeries moeten de bouwers van de parken ook rekening houden met de lokale bevolking, meent Bowles. Vooral met de vissers, die in het Britse koninkrijk het recht hebben om overal te vissen waar ze willen. ,,Als zij niet willen dat er ergens een windpark wordt gebouwd, dan gebeurt het niet. Dan worden er kabels doorgesneden.''

Dat goed contact met de kustbewoners positief kan werken blijkt uit de ervaringen met het park Utgrunden in Zweden. Enron Wind, een onderdeel van het in grote moeilijkheden verkerende Amerikaanse concern, investeerde bewust geld in informatie aan bewoners van het gebied en aan de pers. Stalin vertelt over de lange rijen mensen die mee wilden om de turbines te zien. ,,We hebben vanaf het begin geïnvesteerd in voorlichting en 80 procent van de bewoners is momenteel zeer positief over windenergie.''

Bij het Deense park Middelgrunden werden de plannen aangepast omdat er werd geklaagd over landschapsvervuiling. ,,De turbines zouden drie rijen dik staan, we hebben er een enkele rij van gemaakt'', zegt H. S⊘rensen, projectmanager van Middelgrunden. Volgens Stalin van Enron Wind is er bij windparken juist helemaal geen sprake van een vervuiling van het landschap. ,,De windturbines hebben dezelfde zachte vormen als een vrouw op het strand.''

De duur van de aanleg is onzeker, blijkt uit de ervaringen in Scandinavië. De Denen hadden slechts twee jaar nodig om het park van de tekentafel in het water te krijgen, de Zweden in Utgrunden deden er vier jaar over. De Zweedse overheid wilde onderzoek laten doen onder de gevolgen voor de vogels in het gebied. Volgens Stalin is er in de drie jaar dat het park bij Utgrunden staat geen vogel tegen de molens aangevlogen en is de zorg daarover vooral ingegeven door verkeerde berichtgeving. ,,De vraag over botsingen houdt vooral de media bezig, de vogels zelf hebben er geen probleem mee.''