Overlever na Ogem

Hoe werd Lense Koopmans (58) wereldberoemd in Nederland?

,,Nelissen en de jonge Drees konden in het kabinet Biesheuvel (1971-'73) niet goed door één deur. Drees klaagde bij Biesheuvel, die kwam weer terug bij Nelissen en Nelissen zei: zal ik de inspecteur fiscaal die bij het gesprek aanwezig was langssturen? Die had geturfd: Drees was 38 uur en 30 minuten aan het woord geweest, Nelissen 1 uur en 30 minuten. Biesheuvel zei: Ik zou die jongen goed in de gaten houden, die kan wel wat.''

Die jongen was Lense Koopmans, sinds eergisteren beoogd voorzitter (per juni) van de controlerende raad van toezicht van Rabobank Nederland, de grootste bank-, verzeker- en vermogensbeheercombinatie achter de dijken.

De anekdote is van voormalig minister van Economische Zaken H. Langman. Als bestuurder van de ABN leidde Langman het bankensyndicaat dat in 1980 het zieltogende industriële conglomeraat Ogem, waarvan Koopmans financieel directeur was, het mes op de keel zette. Ogem moest alle bezittingen op papier aan de banken overdragen als garantie voor terugbetaling voor de kredieten.

Op zondagmiddag 17 augustus 1980 tekende de Ogem-top meer dan duizend documenten, iedere verklaring in 24-voud. ,,Ik heb mijn pen enige malen moeten bijvullen'', zei Koopmans later tegen de curatoren H. Ophof en D. Slager.

Ophof: ,,Lense is buitengewoon intelligent, uitermate beminnelijk, hielp ons bij de afwikkeling van Ogem in alle opzichten, terwijl wij voortdurend het zwaard boven zijn hoofd lieten hangen dat hij als bestuurder aansprakelijk kon worden gesteld.''

Koopmans had een bliksemcarrière gemaakt. Golden boy. In 1968 bij Jan Pen gepromoveerd op de rijksbegroting, ambtenaar op het ministerie van Financiën, op zijn 29ste hoogleraar aan de Erasmus Universiteit. In 1975 het echte werk: plaatsvervangend directeur rijksbegroting op Financiën. ,,Ik heb toch liever touwen in handen dan een moeilijk boek'', zei hij. Ruim twee jaar later Ogem (20.000 werknemers), dat in 1982 op de fles ging. De Hoge Raad constateerde later op diverse punten bestuurlijk wanbeleid.

Koopmans ging verder als directeur van de bouw- en installatiebedrijven die bij het bankroet als TBI Holdings ,,uitvoeren'' uit Ogem. Dat redde banen en leverde de boedel geld op. ,,Hij heeft TBI uitstekend geleid'', zegt Langman.

Zwakke punten? ,,Hij wekte vroeger de indruk weinig gevoel voor moraal te hebben'', zegt een relatie die alleen anoniem wil praten. ,,Met al zijn intelligentie kwam hij niet altijd met een oplossing die binnen de maatschappelijke regels viel. Hij betaalde een keer een belegger om op een Ogem-aandeelhoudersvergadering bepaalde standpunten te vertolken.''

Ogem was geen Waterloo, wel een waterscheiding. Koopmans mijdt sindsdien media en fotografen, al is hij, zeker na zijn vertrek bij TBI (1994), een van de meest gevraagde wisselwachters op het punt waar bedrijfsleven en overheid samenkomen. Ophof: ,,Hij verkeert op voornaambasis met iedereen in ambtenarij, politiek en bedrijfsleven.'' Bestuurslid bij pensioengigant ABP, commissaris bij Nuon, raad van toezicht Staatsbosbeheer, hoogleraar economie van de gezondheidszorg in Groningen, bestuurslid bij de stichting die KPN beschermt tegen beursovervallen.

Ophof: ,,Hij is een heel efficiënte werker.'' Langman: ,,Hij zoekt oplossingen waarmee iedereen uit de voeten kan, dat zijn schaarse mensen.''