`Ik ben tevreden over onze actie'

,,Ik ben op 9 februari naar Peking gevlogen om op het Plein van de Hemelse Vrede te demonstreren tegen de onderdrukking van onze broeders en zusters in China. De terreur tegen de Chinese aanhangers van de Falun Gong-beweging is met geen pen te beschrijven'', zegt Egon Knapen (28), de Nederlandse Falun Gong-beoefenaar die werd opgepakt en een dag in een Chinese gevangenis verbleef. Hij komt op verhaal in zijn ouderlijk huis in Breda.

Knapen nam zijn besluit om te gaan demonstreren vorige zomer, toen hij in Washington op een experience sharing was geïnformeerd over de onderdrukking. Die feiten waren voor hem en andere westerse medestanders van de Falun Gong aanleiding om wat te doen. Ze besloten op 14 februari 2002 een protestdemonstratie te houden. Op die dag was het precies een jaar geleden dat de Chinese machthebbers met een georganiseerde zelfverbranding van vijf medestanders het startschot gaven voor een ongekende onderdrukkingscampagne. Knapen: ,,Die zelfverbranding was duidelijk geënsceneerd. We konden aan de meditatiehouding zien dat het nep was en bovendien is zelfmoord voor ons verboden.''

Het geplande protest zou een vreedzaam karakter hebben en zich beperken tot het ontvouwen van spandoeken met een in het Chinees geschreven solidariteitsverklaring. Dat een groot aantal demonstranten bij het betreden van het plein waarschijnlijk direct zou worden opgepakt, werd ingecalculeerd. De demonstranten die wel op het plein kwamen, zouden hun spandoeken tot hun arrestatie in de lucht blijven houden.

Toen Knapen en zijn Chinese vrouw op 14 februari het plein betraden, zagen zij onmiddellijk dat het fout zat. Bijna alle aanwezigen behoorden tot de zogeheten 610-brigade, een terreureenheid die tot doel heeft de Falun Gong-beweging op te rollen. Knapen: ,,Ze zagen er allemaal hetzelfde uit, hetzelfde kapsel, en droegen dezelfde kleding.'' Er ontstond een handgemeen. In de chaos wist zijn vrouw te ontsnappen en later naar Nederland te ontkomen – als Chinees staatsburger kon zij niet rekenen op buitenlandse steun. Haar arrestatie zou voor haar en haar familie rampzalige gevolgen hebben.

Tijd om zijn zeventig medestanders te waarschuwen kreeg Knapen niet en ook het ontvouwen van zijn spandoek met de tekst `De Falun-leer is goed' kon hij wel vergeten. Er kwamen direct vier man op hem af die zijn paspoort wilden zien en hem sommeerden zijn rugzak te openen. Toen hij dat weigerde, werd hij afgevoerd naar een ondergrondse politiepost waar ze met z'n zevenen net zolang op hem inramden tot hij de inhoud van zijn rugzak prijsgaf. De ontdekking van het spandoek deed hem de das om en hij werd in een busje afgevoerd naar een andere politiepost, waar hij met andere medestanders hardhandig werd ondervraagd. Ze waren vooral geïnteresseerd in namen van Chinese geestverwanten.

Van Knapen en zijn medestanders werden ze overigens niet wijzer. Tijdens het twaalf uur durende verhoor lieten ze geen woord los. Na het verhoor werd hij met vijftien medestanders naar een cel gebracht, waar ze een dag werden vastgehouden. Eten en drinken namen ze niet omdat ze de fotografen geen propagandafoto's wilden laten maken waarmee de buitenwereld zou kunnen worden gemanipuleerd. Knapen: ,,Ons doel was om aandacht te krijgen voor het lot van onze Chinese broeders en zusters. Die krijgen tijdens hun gevangenschap ook nauwelijks te eten en te drinken.''

Ze werden de hele tijd gadegeslagen door een tiental bewakers die hen verrot scholden. Ook de gang naar het toilet was mensonterend. Er ging altijd een bewaker mee en de deur moest open blijven. Matrassen waren er niet; ze konden niet anders dan op de betonnen vloer liggen. De vijftien westerse Falun Gong-aangangers deden aan collectieve meditatie en zegden gezamenlijk verzen op. ,,Ik had de indruk dat sommige bewakers onder de indruk raakten van onze vastberadenbeid'', zegt Knapen.

Het einde van zijn gevangenschap was even abrupt als het begin. Plotseling werd hij met zes Duitse medestanders naar het vliegveld afgevoerd en op een Lufthansa-vlucht naar Frankfurt gezet.

Zijn ouders zijn verdeeld over de actie van hun zoon. Zijn vader, die geen Falun Gong-beoefenaar is, vindt zijn deelname aan de demonstratie dom. Maar zijn moeder, die wel een beoefenaar is, staat er vierkant achter.

Voor Egon zelf doet zijn persoonlijk welbevinden er niet toe. Het ging hem om de Falun Gong-beweging: ,,AI met al ben ik tevreden over deze operatie.''

Over een paar dagen gaat hij naar München, waar hij woont. Hij werkt bij Siemens en moet weer aan de slag.