Apart steunfonds voor integere klokkenluiders

Het Echte Klokkenluidersfonds steunt mensen die misstanden aan de kaak stellen, onder wie Paul Schaap, ex-operator in Petten.

Voormalig operator Paul Schaap van de kernreactor in Petten is een ,,integere'' klokkenluider. Hij kan rekenen op steun van Stichting Het Echte Klokkenluidersfonds in Amsterdam, zo heeft het bestuur van de stichting gisteren vastgesteld na een gesprek met Schaap.

De stichting zal hem de komende maanden met raad en daad terzijde staan, onder meer door coaching, doorverwijzing naar juristen en een tegemoetkoming in de kosten als Schaap de rechtszaak verliest waarin hij zijn baan terugeist bij de Nuclear Research and Consultancy Group (NRG) in Petten. Ook biedt het fonds de mogelijkheid tot lotgenotencontact.

Het Echte Klokkenluidersfonds werd een jaar geleden opgericht door Klazien Laansma, medeauteur van het boek van voormalig EU-ambtenaar Paul van Buitenen over de fraude bij de Europese Commissie. Het fonds heeft een kleine 40.000 euro's in kas, voor het grootste deel afkomstig uit royalty's van het boek van Paul van Buitenen. Deze laatste gaat Schaap de komende tijd coachen.

De onlangs uit zijn functie gezette Schaap lichtte in het gesprek met het klokkenluidersfonds gisteren zijn motieven toe om de Kernfysische Dienst van minister Pronk (VROM) en de pers in te lichten over de naar zijn mening gebrekkige veiligheidscultuur in de reactor. NRG noemt hem een ,,amokmaker''. Het fonds helpt alleen mensen van wie volgens de stichting vaststaat dat ze een misstand aan het licht brengen die voor de maatschappij van groot belang is en die alles hebben geprobeerd om de kwestie eerst intern aan de kaak te stellen. Klazien Laansma: ,,Wij vinden het verhaal van Schaap heel plausibel. We geloven hem. Iemand die alleen maar in het geniep de pers inlicht, noemen we geen klokkenluider. Ook hebben wij geen belangstelling voor ordinaire zelfverrijking. Het moet echt gaan om een maatschappelijk relevante misstand die gevolgen heeft voor veiligheid, volksgezondheid of milieu.''

Ook voorzitter Gertjan van der Brugge van het klokkenluidersfonds onderstreept dat alleen mensen voor steun in aanmerking komen die ,,niet uit rancune of frustratie'' iets aan de grote klok hangen, maar alleen mensen die ,,heel bewust'' de gebruikelijke ,,discretie'' tussen werkgever en werknemer laten varen om een ernstige misstand te melden. Van der Brugge: ,,De echte klokkenluider is een held. Ik vergelijk hem met mensen als Joes Kloppenburg en Meindert Tjoelker: mensen die onrecht zagen en er iets van zeiden.''

,,Je moet lef hebben om klokkenluider te worden'', zegt Klazien Laansma. ,Wroeten wordt meestal niet op prijs gesteld, en zeker niet als er iets te wroeten valt. Wie een misstand in de openbaarheid brengt, krijgt met arbeidsrechtelijke trucs van het bedrijf te maken.

Klokkenluiders hebben volgens de stichting doorgaans veel behoefte aan steun. ,,Je wordt overgeplaatst en daarmee geïsoleerd van je collega's. Je wordt totaal verguisd. Wie besluit klokkenluider te worden, zet heel wat op het spel.''

De stichting geeft ook adviezen aan mensen die overwegen een misstand in hun organisatie te openbaren maar die daartoe nog niet zijn overgegaan.