Stevige basis, krachtige uitstraling

Ook Apeldoorn moet mee in de vaart der volkeren. Met een gloednieuw zaken- en topsportcentrum én de rentree van AGOVV in het betaalde voetbal. ,,Maar AGOVV zal zelf de broek moeten ophouden', zegt de wethouder.

Betaald voetbal binnen de gemeentegrenzen? Prachtig. Alleen: niet op kosten van de gemeenschap. Begin Theo Kuijpers, de Apeldoornse wethouder van Economische Zaken, verder ook niet over het maatschappelijk belang of erger nog de noodzaak van profvoetbal. ,,Want de realiteit leert dat veel clubs momenteel in financiële nood verkeren, omdat ze zich én blauw betalen aan salarissen én niet kunnen boekhouden.'

AGOVV maakt zich, sinds de toekenning van de proflicentie in december, op voor een terugkeer in het betaalde voetbal. Maar op rechtstreekse financiële steun van de gemeente Apeldoorn hoeven technisch directeur Peter Bosz en de zijnen niet te rekenen. Kuijpers: ,,Niets ten nadele van Peter, want die heb ik hoog zitten. We gaan ook zeker niet dwarsliggen, maar we zijn pas aanspreekbaar zodra hij met een goed bedrijfsplan komt.'

Vraag is of dat gebeurt en ter illustratie wijst de VVD-wethouder op de enorme concurrentie in de regio, met clubs als Go Ahead Eagles, FC Zwolle, Vitesse, NEC en De Graafschap. Met cynische ondertoon: ,,Ik gun AGOVV het beste, maar ik heb de kapitaalbaronnen nog niet zien rondlopen.'

Met Deventer op minder dan 23 kilometer ziet Kuijpers meer heil in samenwerking met Go Ahead. ,,Gelet op de geografische nabijheid zeg ik: wees verstandig, sla de handen ineen en bouw samen een nieuw stadion.' Maar dat revolutionaire voorstel stuit op een muur van verzet in de verzuilde voetbalwereld, beseft Kuijpers. ,,Helaas laten de meeste voetbalclubs zich leiden door het hart in plaats van het verstand. Al vraag ik mij af waarom het in Milaan wel kan, met Inter Milaan en AC Milan die samen één stadion delen.'

Recente berichten over noodlijdende BVO's (MVV en FC Zwolle) die bij de gemeente aan het infuus liggen en in feite op sterven na dood zijn, sterken ook Kuijpers' collega Aalt van de Glind (Sport) in de overtuiging dat ,,AGOVV in eerste instantie zelf de broek zal moeten ophouden'.

Het is een open deur, maar politiek betekent keuzes maken, benadrukt Kuijpers en de prioriteit van de negende stad van Nederland (153.491 inwoners) ligt niet bij het profvoetbal maar bij de bouw van een topsport- annex bedrijvencentrum ten oosten van het stadscentrum. Het complex (19.000 vierkante meter) omvat behalve kantoren een indoorwieler- en atletiekbaan, en een sporthal waar de plaatselijke volleybalclub, landskampioen Dynamo, zijn (inter)nationale wedstrijden gaat spelen. ,,Sporten die een voor een stevig geworteld zijn in Apeldoorn', verklaart Van de Glind, die het Omnisportcentrum over ruim twee jaar hoopt te kunnen openen.

Kosten van het project bedragen 113,5 miljoen euro. Het zakencentrum komt geheel voor rekening van bedrijven en particuliere investeerders, terwijl de resterende 47,7 mln bestemd is voor het topsportcentrum. Daarvan hebben provincie en gemeente reeds 36,3 mln ,,op de plank liggen', aldus Van de Glind (PvdA) die verder schermt met een jaarlijkse subsidie van 550.000 euro als bijdrage in de exploitatiekosten. Om onrendabele leegstand te voorkomen, zocht en vond de gemeente bovendien een partner die bereid is een groot deel van de `lege uren' te vullen: het Regionaal Opleidingen Centrum Aventus.

Voor het ontbrekende bedrag (11,4 mln euro) rekent Van de Glind op het zogeheten accommodatiefonds van de rijksoverheid. Harde toezeggingen van staatssecretaris Margo Vliegenthart (Sport) heeft hij nog niet gekregen, maar: ,,Een overheid die waarde zegt te hechten aan noodzakelijke topsportaccommodaties en daarnaast oog heeft voor regionale spreiding en dus verder kijkt dan de Randstad kan ons voorstel onmogelijk terzijde schuiven.'

Bovendien geniet het initiatief en Van de Glind kan het niet vaak genoeg zeggen de steun van bonden en sportkoepel NOC*NSF, die het wegwerken van `de witte vlekken in Nederland Sportland' tot een van de speerpunten van het beleid heeft uitgeroepen. Zowel de atletiek- als de wielerbond heeft zich in een convenant bereid verklaard alle (inter)nationale wedstrijden en toernooien tot 2010 aan Apeldoorn toe te wijzen. Mede om die reden vreest Van de Glind de concurrentie dan ook niet van Rotterdam, de stad die eveneens vergevorderde plannen heeft voor de bouw van een topsportcentrum (Optrium) en aast op een overheidsbijdrage.

Met het topsportcentrum speelt de gemeente in op zowel de regionale als op de landelijke behoeften. Sinds de ontmanteling van de Houtrust-hallen in Den Haag is de indooratletiek aangewezen op buitenlandse A-lokaties, zoals afgelopen weekeinde met de NK indoor in Gent (België). De wielerbaan in Amsterdam-Sloten is weliswaar overdekt, maar voldoet met 200 meter niet aan de minimum-eis (250 meter) van de internationale wielerfederatie.

Een multifunctioneel complex sluit daarnaast naadloos aan op de noden van de snelgroeiende gemeente op de Veluwe: `een groene stad' met ruim 150 sportclubs, een bovengemiddelde sportdeelname en een relatief hoog gemiddeld inkomen per hoofd van de bevolking, gelegen op het voor het bedrijfsleven interessante kruispunt van het Duitse Ruhrgebied en de Randstad.

Vooral het economische argument weegt zwaar bij de Apeldoornse bouwplannen. Om ook in de toekomst aantrekkelijke vestigingsvoorwaarden te (kunnen) garanderen en dus werkgelegenheid is een topsport- annex zakencentrum meer dan gewenst. Vaker dan hen lief was, moesten Kuijpers en Van de Glind het Gelderse bedrijfsleven de voorbije jaren immers teleurstellen. ,,Bij gebrek aan een centrale ontmoetingsplaats om de economische potentie van deze regio verder uit te breiden', in de woorden van Kuijpers.

Mede daarom gaf de gemeente drie jaar geleden de aanzet tot een reeks stadsfora waarin twee missing links aan het licht kwamen: (top)sport en cultuur. Veel op- en aanmerkingen werden verwerkt in de Toekomstvisie 2010, het Strategisch Kader waarin `een stevige basis en een krachtige uitstraling' centraal staan. Aan dat laatste ontbrak het, al was het maar omdat de gemeente de afgelopen jaren weinig tot niets deed aan stadspromotie. De city marketing kwam opmerkelijk genoeg grotendeels voor rekening van een verzekeraar (Centraal Beheer), die met zijn overbekende reclameslogan `Even Apeldoorn bellen' de gemeente onbedoeld veel werk uit handen nam.

Maar die leunt inmiddels niet langer achterover. Groots Apeldoorn is een van de leuzen die de gemeente vorig jaar bedacht om de stad landelijk onder de aandacht te brengen ,,als meer dan een dagje Apenheul of een bezoekje aan Paleis Het Loo', aldus Van de Glind.

Sport moet, als alle plannen doorgaan, een van de nieuwe trekpleisters worden. Was Apeldoorn twee jaar geleden al gastheer van de NK atletiek, met het topsportcentrum denkt Van de Glind ,,een kruiwagen in handen te hebben om serieus mee te kunnen dingen naar grote evenementen en toernooien'.

Negende en laatste deel van een serie over het sportklimaat in grote steden. Eerdere afleveringen verschenen op 17 november, 8 en 22 december, 12, 19 en 30 januari, 2 en 9 februari.