Reality TV

Leo Kirch, de 75-jarige Beierse self-made media-mogul, grossiert in bedrijven. Zijn Kirch-Gruppe controleert een aanzienlijk deel van het Duitse medialandschap: populaire kranten en weekbladen, commerciële televisiestations en kanalen voor betaal-tv, uitzendrechten voor films en sport de Europese en wereldkampioenschappen voetballen, de Bundesliga-wedstrijden en Formule 1-races. Kirch grossiert ook in schulden. Niemand weet precies hoeveel, aangezien het bedrijf geen openheid van zaken geeft. Daartoe is Kirch niet verplicht, want hij heeft altijd geweigerd zijn conglomeraat naar de beurs te brengen. De schulden worden geschat op 13 en mogelijk 18 miljard euro. Het geld is op en de krediteuren staan te dringen op de stoep.

Dit zijn de ingrediënten voor een financieel drama. De Duitse banken, die als geldschieters diep bij de Kirch Gruppe betrokken zijn, zoeken naarstig naar oplossingen om de zaak te redden. Onder druk probeert Kirch onderdelen van zijn concern te verkopen. Het belang van Kirch in Axel Springer, uitgever van onder meer Bild Zeitung en Die Woche, zou aan de banken verkocht kunnen worden en daarmee zou een bankroet voor het moment afgewend kunnen worden.

In het verleden heeft Kirch vaker financiële crises getrotseerd en lukte het hem telkens de boel te redden. Nu lijkt hij zijn hand te hebben overspeeld. Het is ondoorzichtig hoe de verschillende bedrijfsonderdelen als onderpand voor de leningen fungeren, zodat een ineenstoring van het mediaconcern de banken met onvoorziene stroppen kan opzadelen. Een andere Europese mediagigant, Rupert Murdoch, heeft vorderingen op Kirch uitstaan en Murdoch zou deze kunnen gebruiken als koevoet om zich toegang tot de Duitse markt te verschaffen. Er is ook een politieke component. Kirch onderhoudt sinds jaar en dag nauwe banden met de politiek in zijn thuisstaat Beieren, waar Edmund Stoiber van de CSU de scepter heeft gezwaaid. Stoiber is de christen-democratische lijsttrekker voor de komende Duitse verkiezingen.

In de Verenigde Staten heeft het bankroet van energieconcern Enron aangetoond wat er gebeurt als schulden onbetaalbaar worden en een bedrijf tegen het politieke establishment aanschurkt. De Kirch Gruppe kan in Duitsland voor een soortgelijke spectaculaire ondergang zorgen. Het is een oeroude les uit het handboek bedrijfsvoering: schulden die zijn aangegaan in een tijd van voorspoed, kunnen een bedrijf ophangen als het met de economie minder gaat. Openheid van de bedrijfsboekhouding kan veel ellende voorkomen ook al was Enron als Amerikaanse beursgenoteerde onderneming wel tot openbaarmaking van zijn cijfers verplicht. Maar er is nog een tweede les: de bedragen die mediabedrijven bereid zijn te betalen voor de rechten op sportevenenenten zijn buiten alle proporties. Net als de zeepbel van de internetaandelen of van de licenties voor de telecomfrequenties, spatten deze overgewaardeerde sportrechten uit elkaar. Dit is hooguit een positieve voetnoot bij een mediabedrijf waar de crisis zich als in reality tv onafwendbaar aftekent.

Gerectificeerd

Springer

In het hoofdartikel Reality TV (19 februari, pagina 9) staat dat Springer Verlag onder meer uitgever is van de krant Die Woche. De krant heet Die Welt.