Mededingers AKO-prijs verplicht op tv

De regels voor deelname aan de AKO-literatuurprijs zijn verscherpt. Auteurs die niet willen meewerken aan een televisie-uitzending, mogen niet langer meedingen naar de prijs van 50.000 euro.

De stichting die de prijs organiseert, stuurde vorige maand aan alle Nederlandse uitgevers haar nieuwe reglement. Daarin staat dat een auteur die meedingt naar de prijs ook moet meewerken om de doelstelling van de stichting – het bij een breed publiek onder de aandacht brengen van moderne Nederlandstalige literatuur – te realiseren. Er wordt expliciet bij vermeld dat dat ook deelname aan een tv-uitzending kan inhouden. De uitgever mag een boek pas insturen als hij zeker weet dat ,,de auteur bereid is deze medewerking te verlenen''.

,,Pure schande,'' vindt Jeroen Brouwers, die vorig jaar oktober bij ontstentenis de AKO-prijs kreeg voor zijn roman Geheime kamers. ,,Dit heeft niets meer met een prijs te maken, het is poppenkast. Er moet koste wat kost een winnaar op televisie, ze beloven je zelfs tweeduizend euro om op te komen dagen. Je wordt aan alle kanten geknecht.''

Reinjan Mulder, uitgever bij De Geus, vindt dat iedere organisatie zijn eigen voorwaarden mag stellen. ,,Vanaf nu vraag ik mijn auteurs of ze ingestuurd willen worden of niet.'' Een afmelding heeft Mulder al. De schrijver Marek van der Jagt naar alle waarschijnlijkheid een pseudoniem van Arnon Grunberg - wil niet dat zijn Boekenweekessay Monogaam wordt ingestuurd voor de AKO-prijs. Uitgever Wouter van Oorschot hoeft zijn beleid niet te wijzigen. ,,Ik vraag mijn auteurs sinds die tombola bestaat of ze eraan willen meedoen. Willem Jan Otten bijvoorbeeld, wil niet dat zijn boeken worden ingestuurd.''

Te veel andere uitgevers sturen hun boeken zonder overleg met de auteur op, vindt Ben Schoemakers van de AKO-literatuurprijs. ,,Daarom staat het nu expliciet in de reglementen.'' Schoemakers zei na de prijsuitreiking in oktober nog ,,dat het nooit zo mag zijn dat een auteur zijn boek niet instuurt omdat hij niet op televisie wil komen''. Momenteel lijkt hij vooral een prijswinnaar in de studio te willen hebben. ,,Bij de AKO-prijs gaat het nu eenmaal anders in zijn werk dan bij niet-gesponsorde prijzen.''

Voor de meer verlegen auteurs is op het commerciële vlak nu alleen nog de Libris Literatuurprijs over. ,,Bij ons moet de schrijver wel bereid zijn de prijs te ontvangen, maar hij hoeft dat niet persoonlijk te komen doen'', meldt Umtul Kiekens van de Libris-prijs. Ze vindt het prima dat AKO de reglementen heeft aangescherpt. ,,Het is al zo vervelend dat er twee prijzen zijn, dus hoe meer verschillen hoe beter.''