`We voelen ons buiten staan, sociaal uitschot'

Het Britse duo Techno Animal maakt groteske, extreme elektronische muziek, waarin weinig zachtzinnig wordt omgesprongen met de zintuigen van het publiek. Op de laatste cd The Brotherhood Of The Bomb werkten Kevin Martin en Justin Broadrick met rappers uit de underground.

Een concert van Techno Animal is in de eerste plaats hard, zegt Kevin Martin, die samen met Justin Broadrick de kern van Techno Animal vormt. ,,En als grote fans van dub zijn we altijd geneigd om er wat extra bas in te draaien. Onze show moet net zo extreem en intens zijn als onze platen. Twee mensen die met synthesizers en mengtafels bezig zijn is niet het meest opwindende om naar te kijken. Daarom werken we met licht, stroboscopen, rookmachines: een waar bombardement op de zintuigen. Het moet een fysieke ervaring worden. Op zo'n manier kun je het publiek opwinden en een zekere energie overbrengen. Wat mij betreft komt dat evenzeer uit de dub. De sound systems in Londen hebben dat effect ook.''

Dub is lang niet de enige bron van inspiratie voor de massieve, groteske geluidsconstructies van Techno Animal. Op de laatste cd The Brotherhood Of The Bomb dringt vooral hiphop door in de loodzware, slepende ritmes. Rappers uit de underground, zoals El-P van het legendarische Company Flow en de groepen Anti-Pop Consortium en Sonic Sum, slingeren hun woordenstromen daaroverheen.

,,Hiphop is altijd een enorme inspiratiebron geweest voor ons. Zowel mijn oude band God als Justins groep Godflesh gebruikten altijd al hiphop-invloeden. Wij zijn allebei gevormd door de punk-attitude, en die vonden we terug in hiphop maar dan met een andere instrumentatie. Daar gaat Techno Animal ook over. Punk sloeg toe toen we dertien, veertien waren. Het rebelse en confronterende karakter ervan en de roep om onafhankelijkheid maakten diepe indruk en heeft onze kijk op de wereld gevormd. En op een muzikaal niveau: het besef dat muziek niet noodzakelijk over melodie en harmonie hoefde te gaan, dat er ook plek was voor alleen ritme, noise, atonaliteit. Allemaal zaken ook in de hiphop een belangrijke rol spelen.''

Voor Techno Animal was het van groot belang om juist met de aanstormende horden van de rap-underground te werken. ,,In de manier waarop Anti-Pop Consortium en Company Flow met hun raps, met taal omgaan zagen we parallellen met onze muziek. Dat zijn geen mensen die hun muziek opsieren met vlotte melodietjes en dameskoortjes. Hiphop gaat wat mij betreft over verandering. Dat daarvoor ook een plek is, blijkt wel uit het succes van The Cold Vein van Cannibal Ox, dat door El-P geproduceerd werd.''

Hoewel rap zich momenteel in behoorlijke commerciële successen mag verheugen, constateert Martin dat deze kunstvorm niet op waarde geschat wordt. ,,Ik hoor meer van waarde in een rap van El-P dan in een lied van Bob Dylan. Toch worden ze als minder geloofwaardig gezien dan, zeg, Nick Cave of Neil Young of Bob Dylan, omdat ze rappers zijn en geen zangers en omdat ze een working class-achtergrond hebben. Er zit een element van racisme in. Neem nou al die morele paniek over ganGsta rap, terwijl er op een album als Murder Ballads van Nick Cave weet ik hoeveel doden vielen zonder dat iemand zich er druk over maakte. Hoe kun je zoiets goedpraten en gangsta rap proberen te verbieden? Toch gebeurde dat, omdat blanke journalisten uit de middenklasse wel uit de voeten kunnen met Cave maar heel weinig raakvlakken hebben met de wereld waaruit hiphop voortkomt.''

Martin en Broadrick werken ook samen als Ice en The Sidewinder. Martin maakt daarnaast platen onder de naam The Bug, terwijl Broadrick nog altijd zijn luidruchtige combo Godflesh drijft en bovendien heftige drum 'n' bass onder de mensen brengt. Al deze projecten klinken zwaar, rauw, hard, vol vervorming, grotesk bijna en altijd extreem. ,,Dat is de manier waarop wij de uitgangspunten van de punk tot klinken willen brengen. Binnen de huidige elektronische muziek blijken we op die manier buitenbeentjes. Met Techno Animal spelen we op elektronische festivals, waar als regel mensen optreden die niet veel meer doen dan hun laptop bedienen. Dan is een set van ons natuurlijk een heel contrast, en daar blijkt het publiek dan ook wel aan toe.''

Dat extreme element is geen kwestie van eenvoudigweg de meters in het rood jagen en de vervormingseffecten wijd open zetten. ,,Als je het goed wilt doen is het een bijna ambachtelijk proces. Het gaat ons om de textuur van de klank. We proberen de geluiden te muteren, te kneden door een heel goed gedoseerd gebruik van allerlei effecten, door de samples in verschillende lagen te stapelen. We hechten veel belang aan het laagste laag en het hoogste hoog, terwijl veel noise-muziek zich concentreert op de middenfrequenties.''

Ondanks de ambachtelijkheid die er aan de muziek van Techno Animal te pas komt, hecht Martin veel waarde aan het `primitieve', rituele karakter van zijn muziek. ,,Dat is het hart van wat we doen, al is onze muziek futuristisch in de manier waarop het tot stand komt. Diezelfde primitieve energie hoor je bij de Sex Pistols evengoed als bij jazzmuzikant John Coltrane of in de beste klassieke muziek. Het is de kunst om temidden van de technologie het organische karakter te bewaken.''

Martin praat gepassioneerd over allerlei soorten muziek, van Miles Davis en de Italiaanse componist Giacinto Scelsi tot free jazz en de Japanse noise-muzikant Keiji Haino. Al die uiteenlopende invloeden vinden op de een of andere manier hun weg naar zijn muziek. Maar: ,,We zijn nog steeds buitenstaanders. We voelen ons soms sociaal uitschot, die niks anders kunnen dan muziek maken en dat dan ook met grote toewijding doen. We zouden graag deel uitmaken van zo'n hiphop-gemeenschap. Maar als je echt binnen een bepaald genre werkt, moet je je conformeren aan de regels van dat genre. Wij staan buiten die genres, onze outsider-status geeft ons bepaalde vrijheden. Als we al binnen zo'n genre werken, is het op onze eigen voorwaarden.''

Techno Animal: The Brotherhood Of The Bomb (Matador Ole 482-2) distr. Konkurrent. Techno Animal speelt 9/3 in Grasland in Haarlem tijdens het Toon-festival.