Fransen dragen hun franc zonder rouw naar het graf

Gisteren was de laatste dag van de Franse franc. Alleen de euro mag nu nog worden gebruikt in Frankrijk.

Het had iets rijkelijk overbodigs: het officieel ten grave dragen, gisteren, door de Franse overheid van de franc. Voor de handel, en zeker voor de kleine middenstand, bestond de munt – hoezeer ook, in de ogen van eurosceptici, verbonden met de trits France, français, franc – al sinds de eerste weken van januari niet meer. Omdat altijd alles in de verhouding overheid-burger in Frankrijk mopperkonterige vormen aanneemt, lag ook aan het vroegtijdige en eigengereide burgerlijke vaarwel aan de franc irritatie ten grondslag. Welke winkelier je het ook vroeg, de teneur was overal hetzelfde: francs accepteren we niet meer, de overheid en de banken moeten zelf maar zien hoe ze de munt uit de roulatie halen, we zijn hier geen wisselkantoor.

Na Nederland en Ierland, die dat respectievelijk op 27 januari en 9 februari deden, is Frankrijk het derde land in de eurozone dat afscheid heeft genomen van de nationale munt. Dat gebeurde met een drie minuten durend vuurwerk en twee korte toespraakjes van premier Lionel Jospin en minister Laurent Fabius in de cour d'honneur van het ministerie van Financiën. Het was misschien wat bondig voor de afsluiting van een 641-jarig bestaan, maar ondanks die ruim zes eeuwen en de nationale neiging tot nostalgie zegt een meerderheid van de Fransen niet rouwig te zijn om het verdwijnen van de franc. Ten eerste is hen, vooral door voormalig president Mitterrand, voorgehouden dat een Europese eenheidsmunt gelijk staat aan nooit meer oorlog, ten tweede is de geschiedenis van de franc gekenmerkt door wankelmoedigheid, devaluaties, en uiteenlopend politiek beleid om de Franse munt zijn waarde te laten behouden.

Een praktischer overweging is dat, ondanks de eurocent, de portemonnee van de burger minder uitpuilt van de jaunes, de koperkleurige, vrijwel waardeloze franc-muntjes, die nu massaal gedeponeerd worden in de collectebussen-voor-het-goede-doel.

Omdat het verkiezingstijd is en rivaal president Jacques Chirac niet nalaat keer op keer aan zijn bijdrage aan de komst van de euro te herinneren, spraken Jospin en Fabius van een ,,groot succes'' dat ,,met alle Fransen samen'' bereikt was zonder te vergeten de inspanningen van de regering te onderstrepen. In één adem prees Jospin de flexibiliteit van het Franse volk en de kwaliteit van zijn regering: ,,Men kan in Frankrijk grote hervormingen doorvoeren op voorwaarde dat dat mét en vóór de Fransen gebeurt.''

De Banque de France zoekt nu naar nieuw emplooi. De franc laat een gat in de werkzaamheden achter, dat de centrale bank gaat vullen met een bemiddelende rol tussen banken onderling en het toezicht op de veiligheid van creditcards.