De formulierenbrigade komt bij u thuis

Het zijn vaak al niet de hoogst opgeleide burgers die een uitkering aanvragen. En dan worden ze ook nog eens bedolven onder de formulieren. De sociale dienst helpt.

Het kan moeilijk zijn aan werk te komen. Maar het kan ook heel moeilijk zijn aan een uitkering te komen. Stel, iemand zit in de bijstand en krijgt een heronderzoek. Dan ontvangt hij een aantal vragen thuis die hij moet beantwoorden. Bijvoorbeeld of hij `bij de belastingdienst in de afgelopen periode een voorlopige teruggaaf algemene heffingskortingen toegekend heeft gekregen'. Mocht hij de vraag begrijpen en met `ja' beantwoorden, dan wil de sociale dienst weten om welke heffingskorting het precies ging: de alleenstaande-ouderkorting, de aanvullende alleenstaande-ouderkorting, de combinatiekorting of de algemene heffingskorting minstverdienende partner.

In Rotterdam is nu de `formulierenbrigade' op pad: veertien medewerkers van de sociale dienst die mensen helpen de tientallen formulieren van de dienst in te vullen. Aanvragen voor huursubsidie, kwijtschelding van gemeentelijke heffingen, studiefinanciering, schuldhulpverlening, een bijzondere uitkering, een rechtmatigheidsformulier, een aanvraagformulier voor bijstand en nog veel meer. Soms beslaat een formulier een pagina, meestal meer. Eenvoudig is het nooit.

Natuurlijk is de afgelopen jaren bekeken of het ook anders kan. Dat heeft niet geresulteerd in minder formulieren. Wel is geprobeerd ze ,,taalkundig simpeler te maken'', aldus een woordvoerder van de sociale dienst. Ook heeft de dienst een nieuwe huisstijl gekregen, die de overzichtelijkheid bevordert. Maar, zegt de woordvoerder, ,,er blijven nu eenmaal veel wettelijke termen over''. En dan ,,moet u bedenken dat veel van onze cliënten laag zijn opgeleid of de taal niet spreken''. Ook zijn ze ,,meestal niet ambtelijk ingesteld''. Zeker is dat niet iedereen wordt bereikt, ook al geeft de stad per jaar bijna vijftig miljoen euro uit aan armoedebestrijding.

Het idee voor de brigade ontstond enkele jaren geleden, maar had zelf ook enige voeten in de aarde. Zo bleek het moeilijk brigadiers te vinden. Dit kwam door de vele regelingen die de brigadiers zouden moeten beheersen, verklaarde indertijd de directeur van de sociale dienst. ,,Dat betekent iets voor het niveau dat de kandidaten in huis moeten hebben.''

En dan was er nog de software waarmee de laptops voor de brigadiers zouden worden uitgerust: een pakket dat al jaren ,,tot tevredenheid'' werd gebruikt in Hengelo. Om het Rotterdamse Algemene Bijstandswet-beleid ,,in dit programma in te bouwen'' had de leverancier ,,vier maanden nodig''.

Maar nu is het zo ver. Sinds een paar dagen houden de brigadiers spreekuur op een aantal vaste locaties, leggen ze contact met ,,mogelijke vindplaatsen'' (buurthuizen, bewonersorganisaties) en gaan ze op huisbezoek.

Over een tijdje, zegt de sociale dienst, ,,wordt geëvalueerd en bezien bij de geholpen burgers of er, en zo ja welke, toegevoegde waarde is gerealiseerd en of het project toe is aan stabilisatie, wijziging of uitbreiding.''