Barnevik in de knel door pensioenrel ABB

De publieke terechtwijzing van de Zweedse zakenman Percy Barnevik over zijn pensioenpotje van 100 miljoen euro roept ook vragen op over de houdbaarheid van de Zweedse investeringsmaatschappij Investor.

De Zweed Percy Barnevik, ooit een van de meest bewonderde ondernemers in Europa, zal waarschijnlijk ook zijn commissariaten bij bedrijven als General Motors en het farmacieconcern AstraZeneca moeten opgeven. ,,Zijn positie staat zeker op de agenda voor de volgende vergadering'', zegt een woordvoerder van het Amerikaanse General Motors vandaag in de Financial Times. Bij de grootste autoproducent ter wereld zijn commissarissen verplicht om veranderingen in hun overige functies te melden.

Barnevik is vorige week na een `pensioenrel' plotseling afgetreden als president-commissaris van de Zweedse beleggingsmaatschappij Investor. De 61-jarige Zweed kwam in opspraak toen bekend werd dat hij vijf jaar geleden een pensioen heeft gekregen van 100 miljoen euro bij zijn vertrek als bestuursvoorzitter bij het Zweeds-Zwitserse technologieconcern ABB. De huidige raad van commissarissen van ABB, inclusief oud-Shell-topman Lo van Wachem, eist nu een deel van het pensioengeld terug. ABB maakte in het laatste kwartaal van afgelopen jaar meer dan 1 miljard euro verlies.

Barnevik kwam vooral in het nauw door uitspraken van de vice-voorzitter van de raad van commissarissen van ABB, Robert Jeker. Die zei dat niemand in het huidige bestuur heeft geweten van de betalingen aan Barnevik. Volgens berichten in de Angelsaksische pers zou de betaling, die door het verhuizen van Barnevik naar Londen belastingvrij is uitgekeerd, destijds zijn afgesproken door Barnevik en twee commissarissen van ABB, Peter Wallenberg en David de Pury.

De betaling heeft veel ophef veroorzaakt. De Zweedse kranten noemden Barnevik hebzuchtig en de Zweedse minister-president Persson liet zich dit weekeinde ontvallen dat hij ,,diep bedroefd'' was door de omvang van Barneviks pensioen. Ook de huidige topman van Investor, Jacob Wallenberg, viel zijn topmanager publiekelijk af en noemde de pensioenregeling voor Barnevik ,,volstrekt onredelijk''. Een dag na het nieuws voelde Barnevik zich al gedwongen om af te treden als president-commissaris van Investor, de beursgenoteerde beleggingsmaatschappij van de Zweedse familie Wallenberg.

Barneviks pensioen is boven tafel gekomen na lang aandringen van de Zwitser Martin Ebner, een zeer assertieve belegger die grote belangen in bedrijven neemt om vervolgens het beleid te kunnen beïnvloeden. Hij is bij ABB niet alleen aandeelhouder met een belang van 10 procent, maar inmiddels ook commissaris en wilde in die rol meer duidelijkheid over de pensioenbetaling aan Göran Lindahl, de opvolger van Barnevik. Toen bleek dat Lindahls pensioen op 57 miljoen euro was begroot, werd Barnevik gevraagd om ook zijn eigen pensioen te onthullen.

Ebner speelt niet alleen een rol bij ABB, maar ook bij Investor. Hij heeft op de beurs al meer dan 10 procent van het stemrecht in Investor en zou dat belang op dit moment willen vergroten. Bij Investor eist Ebner dat de beleggingsmaatschappij wordt opgesplitst en haar belangen verkoopt omdat de beurswaarde lager is dan de som der delen. Investor bezit grote pakketten aandelen van concerns als het telecombedrijf Ericsson, witgoedproducent Electrolux, de Zweedse SEB-bank en het Scandinavische beursbedrijf OM.