Zonder studenten kan Almere de tent sluiten

Almere moet een studentenstad worden. Moderne faciliteiten en een kamergarantie worden ingezet om jongeren te verleiden. Alleen de kroeg ontbreekt nog.

De Almeerse student heeft iets níet wat veel van zijn collega's in de rest van Nederland wel hebben: computertekorten, ruimtegebrek en kamernood. Het Alnovum, de werkplek van het merendeel van de ruim negenhonderd studenten in de `nieuwe' stad, is een frisse kantoorflat met een mintgroene gevel. Een bord bij de ingang meldt het motto van het pand: `Het nieuwe samengaan van onderwijs en ondernemen'. Binnen zitten jongens van het Instituut voor Information Engineering (IIE), een ICT-opleiding, achter hun geleaste laptop op gloednieuwe stoelen.

,,Een studentenstad wordt dit nooit'', moppert een van hen. De gemeente Almere probeert juist het tegendeel te bereiken. Volgens het twee maanden geleden verschenen Activiteitenplan Hoger Onderwijs Almere moeten er in 2010 in totaal zes- tot tienduizend mensen in Almere studeren, op HBO- en universitair niveau. De gemeente besteedde tot nu toe ruim tien miljoen euro om drie opleidingen binnen te halen: het IIE, onderdeel van de Hogeschool van Amsterdam (HvA), is met achthonderd leerlingen veruit de grootste. Anderhalf jaar geleden begon de Universiteit van Amsterdam in Almere met een brede propedeuse Gedrag en Samenleving en sinds september 2001 kent de stad ook een pabo.

De nieuwe basisschoolleraren moeten in de toekomst voorkomen wat twee jaar geleden in de stad gebeurde. Door het tekort aan leerkrachten stuurden twee scholen hun leerlingen toen twee dagen per week naar huis. ,,Die problemen zijn niet zomaar opgelost'', zegt Francis Meester, directeur van de nieuwe pabo. In een kantoorpand naast station Almere Centrum zijn dit schooljaar de eerste 53 docenten in spe begonnen met de opleiding, die een samenwerking is van de Hogeschool van Amsterdam (HvA) en de Alkmaarse interconfessionele pabo. Doel: achthonderd studenten in 2008.

Ook het IIE is gericht op de arbeidsmarkt, zegt Cor de Ruiter, hoofd van de opleiding. Almere wil ondanks de teruggang in de new economy ICT-stad worden. ,,Als groeiende stad kun je niet zeggen: wij kiezen voor de postduif.'' Zijn studenten werken al in hun eerste jaar twee dagen per week bij een bedrijf.

Aansluiten bij de arbeidsmarkt is één doel, maar de gemeente Almere vindt ook dat hoger onderwijs gewoon bij het huidige inwonertal hoort. In het stadhuis staat de bevolkingsteller op 159.025, in 2020 moet er een kwart miljoen mensen wonen. Onderwijswethouder Henk Smeeman: ,,Je hebt studenten nodig in zo'n grote stad. Kijk naar Groningen: zou je de studenten daar weghalen, dan kun je de tent wel sluiten.''

De ongeveer achtduizend studenten in 2010 noemt Smeeman een nobel streven, maar wel een ,,waarvan het realiteitsgehalte nog moet blijken''. Toch wil hij de komende jaren steeds ruim zeven miljoen euro in hoger onderwijs investeren. Daarnaast heeft Smeeman eenmalig twaalf miljoen euro over voor de vestiging van een academie voor lichamelijke opvoeding (ALO). De opleiding, net als het IIE onderdeel van de HvA, verhuist mogelijk van Amsterdam-Osdorp naar Almere. Smeeman, ook wethouder van Sport, is optimistisch. ,,We beginnen met de bouw van het sportcomplex Omniworld, een middelbare school voor topsporters en een CIOS, een mbo-opleiding voor sportinstructeurs. Een ALO past er prima bij, en bovendien hebben we hier goede voorzieningen.''

Smeeman verwacht dat niet alleen de ALO valt voor de nieuwe gebouwen, goede infrastructuur en snelle internetverbindingen. Hij hoopt ook op de komst van een heao: ,,Dan komen we al een eind in de richting van de achtduizend studenten.'' Voor de komst van nieuwe universitaire studies zijn er geen concrete plannen, geeft hij toe. Toch schat het Activiteitenplan het aantal universitaire studenten in 2010 op ruim tweeduizend, terwijl het er nu 76 zijn.

Met alleen de opleiding Gedrag & Samenleving zal dat streefaantal niet gehaald worden. In september 2000 begon de universiteit dit brede eerste jaar met onderdelen uit onder andere de sociologie en de pedagogiek. Anne Gevers, hoofd van de propedeuse: ,,We breiden de opleiding vanaf volgend jaar uit tot een driejarige bacheloropleiding, dan krijgen we uiteindelijk misschien vierhonderd studenten in totaal.'' Naast de sociale wetenschappers komen binnenkort alleen nog tandheelkundestudenten naar Almere, om practica te volgen. ,,De UvA heeft het nu erg druk met de fusie met de HvA en met de invoering van het bachelor-mastersysteem. Het is, denk ik, beter om even rust te houden en te kijken hoe het loopt.''

De projectgroep Hoger Onderwijs Almere probeert intussen wel stageplekken voor de UvA in de provincie te regelen. Wethouder Smeeman denkt aan een uitgebreidere samenwerking: naast een volledige studie tandheelkunde ziet hij mogelijkheden voor een opleiding voor verloskundigen. ,,Er worden nergens zoveel mensen geboren als hier.'' Sijbolt Noorda, hoofd van het College van Bestuur van de UvA, valt hem bij: ,,Medische opleidingen sluiten goed aan bij de vraag uit de arbeidsmarkt. En de invoering van de bachelor-master maakt de komst naar Almere alleen maar makkelijker: we hoeven geen hele opleidingen meer op te zetten.''

Vraag is nog of ook studenten naar Almere willen komen. De projectgroep onder leiding van IIE-directeur De Ruiter probeert niet alleen te trekken met nieuwe onderwijsgebouwen, maar ook met de garantie binnen twee maanden een kamer te krijgen. De woninggarantie blijft nog een aantal jaren, zegt wethouder Smeeman. Een campus komt er niet: ,,Dan moeten we iets kunstmatigs gaan opbouwen in het centrum van de stad. Dat wordt een onbetaalbare affaire.''

Tot dusver wonen de meeste studenten niet op kamers, maar bij hun ouders in Almere of ergens anders in Flevoland. Ze komen vooral voor de opleiding, denkt De Ruiter. Eerstejaars IIE-student Hawzin, die nog thuis woont in Almere, beaamt dat. ,,Ik ben hier om te studeren, niet om te feesten.'' De folder Studentenleven... Het kán in Almere noemt het zo: `Almere is gezellig maar er is natuurlijk niet zoveel `verleiding' als in de grote stad. Als je wilt, kun je je volop concentreren op je studie.'

Pabo-directeur Meester ziet het wel goed komen met het studentenleven. ,,Er is heel veel potentieel aanwezig. Ik weet niet waar je aan denkt bij het woord studentenstad, maar een kroeg en eethuisjes moeten er komen.'' Een anoniem gedicht in de pabo-folder ademt toch vooral rust:Almere bij nacht

De wind ruist door de bomen

In de verte babbelt de zee

Kijk, er is iets moois op de tv.