Verbazing over `domme' fout bij bouw parkeerdek

Het instorten van het parkeerdek van het Van der Valk-motel in Tiel is te wijten aan een bouwfout. Maar van wie?

De Bloemgaardzaal is leeg. De Appelbloesemzaal is leeg. Het beautycenter is leeg. En op een enkele tafel na, is het restaurant ook leeg. Slechts één reservering staat er voor vanavond, de anders altijd zo drukke vrijdagavond. ,,Maar open zijn we weer, en gelukkig maar'', zegt ober Sebastiaan van Buuren. ,,Als het nóg langer had geduurd, had ik een ander bijbaantje moeten zoeken.''

En het duurde al zo lang, vonden ze zelf bij Van der Valk in Tiel, aan de A15. De hele week dicht. Afgelopen zondagmiddag stortte hier het parkeerdek naar beneden. Een uur eerder was in de zaal waarop het dek met vijftien auto's neerkwam, nog een computerbeurs aan de gang. De laatste stands waren nauwelijks afgebouwd.

Gisteravond werd - voorlopig - bekend gemaakt wat de instorting veroorzaakte. Een bouw- of constructiefout, stellen beide ingenieursbureaus die de bijna-ramp onderzochten. De stalen draagconstructie was niet stabiel genoeg. ,,Zoiets heb ik nog nooit gezien, dit gebeurt zelden. Een domme fout'', zegt Arcadis-directeur André Bruintjes, die in opdracht van de horecaketen de zaak reconstrueerde. ,,Een fout bij het bouwen die gewoon niet had mogen optreden'', vindt zijn tegenhanger bij ABT, dat werkt in opdracht van de gemeente. Bruintjes: ,,Het is absoluut verwonderlijk dat niemand aan de bel getrokken heeft.'' Dat de bouwfout gemaakt is, verbaast hem. Volgens Bruintjes is dit een fout die ,,eigenlijk nooit'' gemaakt of ontworpen wordt. Hulsbergen van ABT: ,,Dit is geen handeling die je als bouwer makkelijk over het hoofd ziet.''

Waarom het dek neerkwam, is duidelijk. Maar bij wíe de fout nou echt ligt, daar bestaat nog geen eenduidig beeld over. Omdat het bouwdossier van de gemeente Tiel onvolledig is en op sommige vlakken onduidelijk blijft wat exact nog ontbreekt – zelfs de burgemeester wist niet of het dossier nou wel of niet compleet was – wil niemand de schuld bij één persoon leggen. Het kan de architect zijn geweest, die de instabiele staalconstructie heeft ontworpen, de bouwopzichter van het eigen bouwbedrijf van Van der Valk dat het motel in Tiel begin jaren tachtig bouwde. Of de dienst bouw- en woningtoezicht van de gemeente, die de constructiefout niet opmerkte.

Wel duidelijk zijn de verhoudingen tussen de lokale overheid en de horecafamilie. Het patroon was jarenlang hetzelfde: de gemeente spoorde de bouwer aan tekeningen en berekeningen op te sturen om de vorderingen te controleren en de veiligheid van de toekomstige gasten te waarborgen, en Van der Valk reageerde hier eenvoudigweg niet op. Maatregelen bleven uit: in de beginjaren van het motel was de werkloosheid in Tiel vijftien procent, en het imago van de stad slecht, geeft burgemeester E. van Tellingen als verklaring.

Dat patroon zet zich tot op de dag van vandaag voort. De gemeente had Van der Valk meegedeeld voor gistermiddag één uur de bouwtekeningen van de problematische staalconstructie, die voor het instorten zorgde, te overhandigen, het horecaconcern deed dat niet. ,,Die nadere gegevens hadden wij graag willen hebben'', zegt gemeentesecretaris Jeroen Smarius terwijl hij zijn handen in zijn haar steekt. ,,Maar we kunnen het hotel geen sancties opleggen.'' De deadline voor de tekeningen is nu verplaats naar maandag.

Zowel Tiel als Van der Valk willen het onderzoek naar de oorzaak van het instorten van het parkeerdek en de rol van de gemeente binnen drie weken afgerond hebben. Tegelijkertijd doet het ministerie van VROM ook onderzoek naar het vergunningenbeleid van de gemeente. ,,Maar, gezien de correctheid van mijn broer die hier directeur is, ga ik ervan uit dat alles dik in orde is'', zegt familielid Ad van der Valk. Dat hij deel uitmaakt van een familie met een omstreden reputatie, beseft hij. ,,Maar de familie is groot. Er zijn wel duizend Valkies. En hoge bomen vangen nou eenmaal veel wind.''

Maar dat maakt de gasten Els en Henk Smits allemaal niet uit. Zij kwamen vaak bij Van der Valk, en zullen dat blijven doen. Zondagmiddag, vrijdagavond, soms wel twee keer per weekend. Hans: ,,Het is hier altijd netjes, kijk maar naar de wc's. Altijd schoon. En nog de gezelligste plek in Tiel ook.'' Els: ,,Maar ik schrok wel toen ik hoorde van het ingestorte parkeerdek. Ik was bang m'n plekkie kwijt te raken. Nu voel ik me niet onveilig.'' Burgemeester Van Tellingen van Tiel: ,,Ik zou daar nooit gaan eten, maar dat heeft niets te maken met de veiligheid.''

Het motel is door beide onderzoeksbureaus veilig verklaard. De gemeente wil het horecaconcern nu met spoed de bouwaanwijzingen op laten volgen en het dossier in orde maken. Nu wel. Daarmee is de waarom-vraag verschoven naar de schuldvraag. Van Tellingen: ,,Deze zaak krijgt zeker een vervolg.''