Oude schakers

Bij de opening van het Aeroflottoernooi in Moskou wenkt Viktor Koeprejtsjik me. ,,Ken je me nog?'', vraagt hij. We speelden in 1965 in Groningen in het jeugdkampioenschap van Europa. ,,Toevallig heb ik laatst in mijn oude archieven gekeken'', zegt hij. ,,Ik begon in Groningen met drie uit drie en alle kranten schreven toen dat ik kampioen zou worden.'' Ja, als dat echt gebeurd was, zou zijn schaakloopbaan heel anders zijn verlopen. Hij heft het glas, dat duidelijk niet zijn eerste is. ,,We zijn oud, maar we zijn nog sterk en we zijn jong in de geest!''

Hoe jong en sterk hij ook is, hij is ook voorzichtig en berekenend. Met zijn rating kan hij kiezen om in de A-groep of de B-groep te spelen. In de A-groep is eer te behalen en een eerste prijs van 25.000 dollar, maar er zijn ongeveer twintig mensen met een rating boven de 2600. Koeprejtsjik heeft voor de B-groep gekozen, waar de sterksten ongeveer van zijn eigen kracht zijn. Hij wint later dat toernooi. Tienduizend dollar, niet slecht voor een Wit-Rus wiens schaakcarrière al bijna over is.

Er schijnt ook iemand te zijn die nog berekenender is, een sterke Russische meester die zodra hij van dit toernooi hoorde zijn rating opzettelijk liet kelderen, zodat hij bij de amateurs van groep C mag meedoen, waar de eerste prijs vijfduizend dollar is.

Erg aantrekkelijk allemaal, maar ik ben zelf toch maar als toerist gegaan. Negen partijen in zes dagen is me te veel, het nieuwe speeltempo is me te zenuwslopend en bovendien is het 24 jaar geleden dat ik in Rusland ben geweest. Ik wil het nieuwe Moskou wel eens verkennen.

De aanvoerder van het kleine Nederlandse contingent is Loek van Wely, die ten slotte op vijftig procent eindigt. Weer een tegenvaller, na het Corustoernooi. Hij weet dat hij in het begin van het jaar beter een winterslaap zou kunnen houden, maar hij houdt nu eenmaal van schaken. ,,Als je maar af en toe een toernooi wint, is het wel in orde'', lacht hij.

Het is bloedheet in de speelzaal, voortdurend klinkt het ping-peng van de nabij gelegen hotelliften, het licht is slecht en het speeltempo moordend, maar het prijzenfonds van 150.000 dollar maakt alles goed en iedereen hoopt dat Aeroflot met het toernooi blijft doorgaan de komende jaren.

In de zesde ronde speelde Rafael Vaganian, die in 1985 wereldkampioenskandidaat was, tegen Lev Psachis, kampioen van de Sovjet-Unie in 1980 en 1981. ,,Wij oude mannen hebben een buitengewoon goede partij gespeeld'', merkte Vaganian na afloop tevreden op en Psachis ging meteen analyses opschrijven om de partij in te leveren voor de schoonheidsprijs. Ze waren nog in de roes van de tijdnoodfase. ,,Het is te hopen dat ze hun partij niet aan de computer hebben voorgelegd, want dan blijft er weinig van over'', schreef een commentator en die had gelijk.

Wit Vaganian-zwart Psachis

1. Pg1-f3 Pg8-f6 2. c2-c4 b7-b6 3. g2-g3 c7-c5 4. Lf1-g2 Lc8-b7 5. 0-0 g7-g6 6. d2-d4 c5xd4 7. Dd1xd4 Lf8-g7 8. Pb1-c3 d7-d6 9. Tf1-d1 Pb8-d7 10. Lc1-e3 Ta8-c8 11. Ta1-c1 0-0 12. Dd4-h4 a7-a6 13. b2-b3 Tc8-c7 14. Pc3-a4 Tc7-c8 15. Pa4-c3 Tc8-c7 16. Lg2-h3 Dd8-b8 17. Pf3-e1 Lb7-a8 18. Pe1-g2 Db8-b7 19. f2-f3 b6-b5 20. Pg2-f4 e7-e6 Met 16. Lh3 en 17. Pe1 heeft wit ambitieus maar wat onnatuurlijk gespeeld en hij heeft nu problemen. Na 21. cxb5 axb5 22. Txd6 zou 22...Tfc8 onaangenaam zijn. 21. Td1xd6 b5xc4 22. Pf4xe6 Een uit nood geboren stukoffer. 22...f7xe6 23. Lh3xe6+ Kg8-h8 24. Le6xc4 Pd7-e5 25. Lc4-d5 Db7-c8 Simpel 25...Pxd5 zou heel goed voor zwart zijn. 26. Ld5-e6 Dc8-e8 27. Le3-d4 Tc7-e7 28. Dh4-h3 Pe5-c6 29. Ld4xf6 Tf8xf6 30. Pc3-d5 Tf6xe6 En hier zou 30...Texe6 31. Pc7 Db8 goed voor zwart zijn. 31. Td6xe6 Lg7-d4+ 32. Kg1-f1 Te7xe6 33. Pd5-c7 Te6xe2 34. Pc7xe8 Te2-f2+ 35. Kf1-e1 Pc6-e5 36. Tc1-c3 Pe5xf3+ 37. Tc3xf3 La8xf3

MmMmHmMf

mMmMmMmg

gmMmMmgm

mMmMmMmM

MmMcMmMm

mGmMmiAK

GmMmMdMA

mMmMFMmM

38. Dh3-e6 Beter was 38. g4, waarna zwart eeuwig schaak heeft, maar waarschijnlijk niet meer dan dat. 38...Tf2xh2 Nu had zwart kunnen winnen met 38...Tc2 (dreigt mat) 39. Dd6 Lf2+ 40. Kf1 Lg2+ 41. Kxg2 Lc5+ en zwart blijft een kwaliteit voor. 39. De6-d6 Hij gaat vrijwillig op het fatale zwarte veld staan. 39. Pc7 Te2+ 40. Dxe2 gaf een ongeveer gelijk eindspel. 39...Th2-e2+ Net op het moment dat de allersimpelste winst beschikbaar was met 39...Lf2+ 40. Kf1 Le2+ 41. Kxe2 Lxg3+ gaat hij eeuwig schaak houden. 40. Ke1-f1 Te2-f2+ 41. Kf1-e1 Tf2-e2+ 42. Ke1-f1 Te2-f2+ Remise