Een vervelende faux pas

Het uitbeelden van verveling, dat is een grote kunst. Het gaat er dan om verveling spannend te maken. In de fantastische roman Oblomov van Gontsjarov lukt dat. Theatermaakster Sanne van Rijn probeert, onder de vleugels van ZT Hollandia, iets van verveling aan de toeschouwers over te dragen en het werd een van de vervelendste en saaiste voorstellingen die ik ken. Al na een halfuur proefde je de weerzin in de zaal. En daarna ging het nog lang door. De voorstelling heet, nogal flauw, Lachen/Huilen. Van Rijn is een minimalist: ze heeft er een handje van om een minuut uit te laten dijen tot een kwartier. En dat kwartier duurt weer vijftien minuten te lang.

Het is spijtig dat ZT Hollandia een beginnend theatermaker zo'n ongelooflijke faux pas laat maken, en het is ook arrogant. Een voorstelling als deze is eenvoudigweg niet af, onrijp en, het ergste van al, op onhebbelijke wijze pretentieus. Het onderwerp doet het beste vermoeden: een jonge vrouw en haar minnaar proberen tijdens een diner in een Chinees restaurant hun relatie te herstellen. Daar horen prachtscènes bij. Mooie gesprekken, bekentenissen, wederzijdse toenadering. Maar niets van dit alles.

Eerst zit de vrouw, gespeeld door Carola Arons (nog de bekwaamste van het drietal acteurs), een kwartier op mimische wijze te spelen dat ze wacht. Honderdduizend keer op het horloge kijken, in de verte staren, onrust in het lijf. Een mooi en herkenbaar begin. Ze heeft zich prachtig aangekleed voor de sukkel van een man, al even onuitstaanbaar sukkelig gespeeld door Juda Goslinga. Hij kruipt (zoals op een gegeven moment iedereen en waarom?) over de grond, schuilt achter een plantenbak. Onderwijl jengelt Chinese muziek voort.

Sanne van Rijn zelf staat als een diepzinnige sfinx te staren, en doet dat na ruim een uur nog. Ondertussen gaat ergens een mobiele telefoon, die door de spelers wordt uitgezet. Die mobiele telefoon gaat nog dertig keer, en als in een Pavlov-reactie kruipen de spelers weer over de vloer en schakelen het onding uit.

Er is geen enkele spanningslijn, ontwikkeling, drama. Ondertussen trekt Van Rijn, alsof ze een diva is, onophoudelijk een volle maansgezicht. Maar de onbeduidende expressie daarvan gaat vervelen, net als de muziek met alsmaar hetzelfde deuntje, net als de hele voorstelling. Alleen Carola Arons kan met veelzeggend spel de ontreddering van haar personage nog enigszins acceptabel uitbeelden.

Bovendien werd de schaarse tekst, geschreven door Willem de Wolf, hortend en haperend uitgesproken. Dat is jammer en onrechtvaardig. De Wolf vormt samen met Kas & De Wolf een eigen duo. Dit tweetal had met hun droogkomische absurdisme deze voorstelling moeten spelen, zonder al deze dwaze pretenties.

Voorstelling: Lachen/ Huilen. Regie: Sanne van Rijn. Gezien: 14/2 Plaza Futura, Eindhoven. Tournee t/m 7/4. Inl 040-2333 633 of www.zthollandia.nl