Snijden in zakenbank, schrapen bij particulier

In de nieuwe strategie van ABN Amro staat de particulier weer centraal. Vooral de Amerikaan en Braziliaan zullen de bankiers op handen moeten dragen.

Asset gathering, zo noemt bestuursvoorzitter Rijkman Groenink van ABN Amro de kern van de nieuwe bankstrategie. Ofwel, terug naar het oude vertrouwde bankieren. Te beginnen met het binnenhalen van geld.

Kapitaal trek je niet aan met het adviseren bij grote fusies of overnames. En ook niet bij de begeleiding van beursgangers. Kapitaal moet vooral komen van de particulieren die spaargeld, deposito's of de premies van beleggingsproducten bij ABN Amro binnenbrengen. Bij de grootste bank van Nederland staat sinds vorig jaar dan ook de consumentenbank weer centraal. Die moet de middelen leveren die vervolgens weer lucratief kunnen worden uitgezet.

Maar ook de middelen die de bank binnenkrijgt worden in toenemende mate in de markt voor particulieren en midden- en kleinbedrijf gebruikt. Het rendement op het kapitaal is daar het hoogste. De andere twee divisies – vermogensbeheer en grote klanten – ,,ondersteunen'' het retailbedrijf.

ABN Amro streeft ernaar om het kapitaalbeslag bij de divisie grote klanten – het zakenbankieren en de grote internationaal opererende concerns – voor het eind van 2004 met een vijfde terug te brengen. Daarmee verlaat de bank de internationale arena met grote spelers als Merrill Lynch, Goldman Sachs en Morgan Stanley. Ooit koesterde de bank grote ambities op dit slagveld. Nu is ABN Amro nog wel de grootste zakenbankier van Nederland, maar stelt zij buiten de landsgrens steeds minder voor.

Tijd om definitief afscheid te nemen van deze activiteiten? Bestuursvoorzitter Groenink wil daar niets van weten. Ook het zakenbankieren noemt hij een ,,kern van het bedrijfsmodel''. ,,Natuurlijk hebben de Amerikanen een positie op de Europese markt weten te bevechten. Maar in onze Europese core-markt hebben wij een zeer rendabel model kunnen handhaven'', zei hij gisteren bij de toelichting op de jaarcijfers.

Het adagium in deze divisie blijft niettemin snijden, snijden, snijden. Het aantal financiële adviseurs wordt teruggebracht, de contracten van vierhonderd IT-specialisten zijn beëindigd en de participatiemaatschappij van ABN heeft drie kantoren in Azië gesloten. De durfkapitalisten van de bank verleggen ook hun aandacht: van nieuwe naar oude economie.

De eerste vruchten van de saneringen lijken zichtbaar. De divisie grote klanten boog het verlies in het derde kwartaal om in een winstje van 34 miljoen. Maar dat kwam voornamelijk op het conto van de belastingdienst. Die gaf de bank 88 miljoen euro terug.

Groenink noemde de zakenbank gisteren essentieel voor de cliënten bij vermogensbeheer. De vermogensbeheerdivisie is de andere steunpilaar van het consumentenbedrijf. De bedragen die hier omgaan zijn groot, de winsten mager. Doordat de fondsbeheerders van ABN Amro vooral met geld van derden werken, is het kapitaalbeslag niettemin beperkt. Het rendement op zelf ingezette middelen is daardoor relatief hoog en rechtvaardigt in ABN's strategie een verdere uitbouw.

Omdat het consumentenbedrijf de meeste winst binnenbrengt, word het kapitaal van de bank juist daar naar toe gedirigeerd. Kijkend naar de winstbronnen is ABN Amro al een consumentenbank ten voeten uit. Ruim tweederde van de winst wordt gerealiseerd bij particulieren en het midden- en kleinbedrijf. De winstbijdrage van het Nederlandse kantorennet is met 12 procent marginaal.

Meer dan driekwart van de nettowinst wordt gemaakt met bankieren in Brazilië en de Verenigde Staten. In de nieuwe strategie zou het voor de hand liggen om juist daar verder te investeren. Ten slotte is ABN Amro in termen van winst inmiddels het best te karakteriseren als een Amerikaans-Braziliaanse consumentenbank.