Sabotage

De afgelopen weken ben ik per trein kriskras door Nederland gereisd. Naar het noorden, naar het zuiden, in de weekends, een enkele keer bij nacht en ontij. Het ging geweldig. Ik suisde door Nederland als een ruimtestation dat in een autonome baan om de aarde was gebracht.

Niemand hield me tegen, want er waren geen wissels die vastgevroren waren bij twee graden boven nul, geen deuren die hardnekkig weigerden open te gaan, geen uitvallende treinen wegens machinisten met plotseling verstuikte enkels, geen collectieve zelfmoordacties door de leden van de vereniging van psychiatrische patiënten.

Er was, kortom, opeens geen oponthoud van betekenis meer. Nou ja, gisteravond drie minuten in Eindhoven, maar dat was meer om de treinreiziger te herinneren aan de barre tijden die hij achter de rug heeft. Hij moet vooral niet denken dat die tijden nooit meer kunnen terugkomen. Dat zullen de jongens en meisjes van de Nederlandse Spoorwegen wel uitmaken.

Ik moest denken aan de nieuwe NS-directeur voor personeelszaken, Han Noten, die december vorig jaar in Buitenhof zei dat een deel van het personeel de dagelijkse dienstregeling saboteerde. ,,Ik heb nooit in mijn leven bij een onderneming gewerkt waar de arbeidsverhoudingen zo verziekt zijn'', zei hij. ,,Ik schaam me om het te vertellen, maar er zijn collega's die wachten tot de klok een minuut over de vertrektijd is voordat zij het signaal geven. Ik trek me niks aan van saboteurs, dat zijn net verwende kinderen.''

Moedige man, die meneer Noten. Hij kreeg meteen de hele ondernemingsraad over zich heen, want hij had het probleem binnenskamers moeten houden.

Kort daarna moest NS-directeur Huisinga opstappen, omdat hij de vereiste 80 procent punctualiteit bij het op tijd laten rijden van treinen niet kon halen. Verslaggever Cees Banning ging voor deze krant op onderzoek uit en trof een NS'er, lid van het `Personeelscollectief Amersfoort', die anoniem wilde zeggen: ,,Er was een sfeer van: de directie pest ons, wij pesten de directie. Dus nog even naar de wc als de trein op het punt staat te vertrekken. Dat ging over de rug van de passagiers, maar we hebben ons doel bereikt. De sfeer is nu positief, er is weer respect en vertrouwen.''

En machinist Arend den Oudsten zei: ,,We geven Karel (Noordzij, Huisinga's opvolger) een faire kans. Wij tonen onze goede wil...'' Een kaderlid van de vakbond VVMC zei het nog pregnanter: ,,De mensen hadden geen vertrouwen meer in Huisinga, waarom zou je dan nog je best doen? Dat is toch geen sabotage?''

De machinisten en conducteurs van NS hoor je vaak zeggen dat ze zo zielsveel van hun bedrijf houden. Het kan zijn, maar die liefde gaat dan toch eerst door de maag van hun arbeidsvoorwaarden. Dat mag, maar zég het dan. Doe niet zo hypocriet.

Achteraf voel je je als treinreiziger zwaar besodemieterd. Maandenlang ben je op perrons gehersenspoeld met mededelingen over treinen die helaas, helaas om `logistieke redenen' niet konden vertrekken. Nu geven de NS'ers besmuikt toe dat ze intussen dertig meter verderop in hun kantine zaten te klaverjassen.

Als ik ooit zelfmoord pleeg, is het op de rails van de NS.