`Ik dacht: dit komt alleen maar voor in Bangladesh'

Het instorten van een deel van het Van der Valk-motel in Tiel roept nieuwe vragen op over het toezicht dat de lokale overheid op haar regels houdt. Oud-ombudsman Marten Oosting ziet opnieuw een falende gemeente.

Hij valt, zo zegt hij zelf, niet meer vaak van zijn stoel. Er gaat wel vaker iets mis in Nederland. Maar verbaasd was hij wel toen hij hoorde van een instortend parkeerdek, zondag bij motel Tiel. ,,Ik dacht: dit komt toch alleen maar voor in Bangladesh?''

Marten Oosting is voormalig Nationaal Ombudsman maar inmiddels vooral bekend als voorzitter van de commissie die onderzoek deed naar de vuurwerkramp in Enschede. Hij pleitte in zijn Fireworks-rapport voor een cultuuromslag in ambtelijk Nederland. De overheid moet ophouden overtredingen door de vingers te zien – zoals de gemeente Enschede jarenlang de milieu-overtredingen van vuurwerkbedrijf S.E. Fireworks door de vingers zag – want regels zijn er niet voor niets.

Na de vuurwerkramp in Enschede en de rampzalige cafébrand in Volendam bleek deze week opnieuw dat overheden steken laten vallen. De gemeente Tiel reageerde laks op herhaalde overtredingen van horecaconcern Van der Valk, en liet het motel Tiel uitdijen terwijl bouwvoorschriften niet nageleefd werden. Oosting: ,,Opnieuw problemen met de handhaving van regels.''

Stond u te kijken van het instortende parkeerdek?

,,Na `Enschede' en `Volendam' sta ik niet snel meer ergens van te kijken. Ik weet allang dat er weleens iets misgaat. Maar ik dacht wel: `Dit hoort toch niet in Nederland?' We hebben goede aannemers en prima architecten. Maar er moet toch iets ondeugdelijk zijn geconstrueerd, dat het parkeerdek na al die jaren zomaar naar beneden kan komen.''

Zijn er overeenkomsten tussen deze zaak en die andere?

,,Volendam was een cafébrand, Enschede een vuurwerkramp en dit een ingestort dak – goddank zonder slachtoffers. Daarmee zijn we dit keer dan aan een ramp ontsnapt. Maar waarin de zaken overeenstemmen? Natuurlijk is ook dit weer een les dat het bestuur scherp moet blijven. Elk incident scherpt het besef aan dat aan veiligheid meer belang gehecht moet worden. Als er druk is op de overheid, zoals hier economische druk, dan moet de gemeente de rug recht houden. Zonder daarmee economische belangen uit het oog te verliezen. ''

Kan iets dergelijks overal in Nederland gebeuren?

,,Je zou zeggen: als in Tiel de overheid te weinig gezag aanwendde, dan kan dat overal. Je hoort dit vaker. Door rampen blijkt telkens weer dat gemeenten strenger moeten handhaven. Regels zijn regels. En de overheid is ervoor die te handhaven.''

Het kan overal, zegt u. Is het in dat licht bezien terecht dat de gemeente nu de wind van voren krijgt?

,,Er wordt nu royaal gekeken naar de gemeente Tiel en de verantwoordelijkheid die zij heeft. Dat is terecht en absoluut juist. Maar je hebt twee ogen – daarmee moet je ook beide kanten op kijken. Want wat heeft de architect gedaan? En de aannemer? En Van der Valk als opdrachtgever? Zij hebben ook een eigen professionele verantwoordelijkheid.''