En weer dreigt oorlog in Liberia

Vandaag loopt in Liberia het ultimatum van een rebellenleger af. De rebellen eisen het aftreden van president Charles Taylor.

Rebecca Sessay toont haar gezwollen voeten. ,,Ik heb kilometers gelopen'', verzucht ze. Net als duizenden andere Liberianen vluchtte ze afgelopen week van het door rebellen bezette noorden van het land naar de hoofdstad Monrovia, op zoek naar een veilig onderkomen.

Maar president Charles Taylor laat niemand meer toe tot de stad. Hoewel hij eind vorige week de noodtoestand liet uitroepen in Liberia, verzekert Taylor dat er niets aan de hand is. De regering vindt dat de vluchtelingen voor onnodige paniek zorgen, en liet de belangrijkste weg naar Monrovia afzetten.

Oorlog komt echter steeds dichterbij. Vorige week meldden rebellen van het weinig bekende Liberians United for Reconciliation and Democracy (LURD) dat zij op 35 kilometer ten noorden van de Liberiaanse hoofdstad lagen, bij het dorpje Kley. Vandaag zouden zij de stad aanvallen als president Charles Taylor niet aftreedt.

Gevreesd wordt dat, wanneer de rebellen zich aan hun eigen ultimatum houden, Liberia opnieuw toneel wordt van een burgeroorlog. In 1996 eindigde de vorige oorlog, waarbij naar schatting 200.000 mensen om het leven kwamen. Taylor, een voormalige rebellenleider die tussen 1989 en 1996 de winnende factie aanvoerde en daarbij gebruikmaakte van high gevoerde kindsoldaten, werd vervolgens gekozen tot president.

Het jongste conflict begon in juli 2001. Pas de laatste weken lijkt het LURD succes te hebben. De rebellen hebben het diamant- en goudrijke noorden van Liberia in handen. President Taylor ontkent dat Monrovia onder vuur ligt. ,,Niemand moet denken dat hij zomaar kan komen en Charles Taylor kan wegsturen'', zei hij begin deze week.

Hij riep echter wel de internationale gemeenschap op Liberia te helpen. Volgens Taylor wordt het neerslaan van de rebellen bemoeilijkt door het wapenembargo van de Verenigde Naties, ingesteld om Liberia te straffen voor het bewapenen van rebellen in buurlanden Sierra Leone en Guinee. Liberiaanse functionarissen mogen niet reizen en ook diamantexport is verboden. ,,De VN lokken genocide uit'', zei Taylor gisteren.

Taylor beschuldigt tevens buurlanden Guinee en Sierra Leone ervan de rebellen te steunen, en indirect ook Groot-Brittannië. De Liberiaanse minister van Defensie, Daniel Chea, meldt dat zijn troepen Britse munitie hebben gevonden bij kampen van rebellen en suggereerde dat door Groot-Brittannië opgeleide troepen uit Sierra Leone in Liberia actief zijn. ,,Ze hebben bij herstructurering van het Sierra-Leonese leger geholpen en we weten dat ze Guinee helpen. Met elementen in die landen die ons niet gunstig zijn gezind, kan hulp voor de rebellen met of zonder hun medeweten zijn gebeurd'', aldus Chea.

De Britse premier Tony Blair bezocht vorige week Sierra Leone en prees Britse troepen die sinds 2000 in dat land gelegerd zijn. De Britten hielpen de regering van Sierra Leone de door Liberia gesteunde rebellen te verslaan. De Liberiaanse minister van Informatie, Reginald Goodridge, riep Blair op de VN-sancties tegen Liberia op te heffen. ,,Als hij vrede in deze regio wil, dan is dat de enige manier'', aldus de minister.

De bevolking van Liberia wacht ondertussen angstig af. Hulporganisaties melden dat afgelopen week zeker 8.000 Liberianen zijn aangekomen in kampen rond Monrovia, waar een tekort aan water en voedsel dreigt te ontstaan. ,,Na jaren van oorlog is er voor de bevolking niet veel voor nodig om hun spullen te pakken en te vluchten'', zegt een lokale woordvoerder van het Wereldvoedselprogramma van de Verenigde Naties. ,,De situatie is nu erg gespannen.'' Vluchtelingen uit Sierra Leone, die naar Liberia waren gevlucht voor een burgeroorlog in hun eigen land, maken massaal gebruik van een vorige week begonnen repatriëringsprogramma, zo melden de VN. In Sierra Leone werd kort geleden een vredesakkoord ondertekend.

De geruststellende woorden van president Taylor dat Monrovia door de gunstige ligging (de stad is omringd door zee en moeras) nog nooit is ingenomen door rebellen, maken op de Liberianen geen indruk. ,,Als de regering de noodtoestand uitroept dan betekent het dat er iets ergs aan de hand is en dat wij, de gewone burgers maatregelen moeten nemen'', zegt Cecelia. Ze staat bij een bank te wachten om haar spaargeld op te halen.