De baas van Tiel

Wie is er in Tiel de baas? De democratisch gekozen gemeenteraad of een horecafamilie? Het lijkt een absurde vraag. Maar sinds de bijna-ramp in een Van der Valk-motel afgelopen zondag dringt het antwoord zich negatief en dus nog absurder op. Het gemeentebestuur is in Tiel kennelijk niét de baas.

Meteen na het instorten van het parkeerdek bij het hotelcomplex begin deze week overheerste emotionele opluchting: er was slechts sprake van materiële schade. Nu het stof is neergedwarreld, is er tijd voor de ratio. Want wat blijkt? Het ongeluk is geen ongeluk. Vanaf het begin van de bouw van het motel hebben de gemeente Tiel en Van der Valk elkaar in de haren gezeten. Zelfs het planten van de paal met de karakteristieke toekan was een steen des aanstoots.

Ambtenaren en externe experts trokken regelmatig aan de bel en waarschuwden dat het horecabedrijf zich onvoldoende gelegen liet liggen aan de regels. Volgens een functionaris van de gemeente maakte Van der Valk zich schuldig aan ,,strafbare feiten''. Er gebeurde weinig met deze memo's. Moteldirecteur Van der Valk jr. toonde zich zelfs ,,zeer ontstemd'' over deze tegenwerking en trok aan het langste einde. In 1986 ging zijn motel, gebouwd op globale schetsen, open zonder papieren. Vier jaar later koos de gemeente eieren voor haar geld en verschafte hem alsnog de benodigde vergunningen. En ook nu het is misgegaan, worden de voorlopige conclusies van experts, die Tiel heeft ingeschakeld, niet meteen geopenbaard maar eerst ,,voorgelegd'' aan de hotelier zelf.

Tiel heeft veel te onderzoeken en uit te leggen. Zeker ook omdat het om een motel gaat van de Van der Valks, een clan die zich er op laat voorstaan lak te hebben aan de overheid in al haar gedaanten. Maar Tiel is niet de enige gemeente die niet in staat is gebleken de regels te handhaven. Bestuurlijke laksheid heeft afgelopen jaren in heel Nederland als een griepepidemie om zich heen gegrepen. In die zin loopt er een rechte lijn van Enschede, via Volendam, naar Tiel. Het is niet uitgesloten dat zich komende tijd nieuwe plaatsnamen bij het rijtje voegen. Wat in het verleden is fout gegaan laat zich niet met een druk op de knop corrigeren. Het herstel moet daarom vooral gezocht worden binnen de overheid zelf.

Daarom is het verstandig dat de Vereniging van Nederlandse Gemeenten binnenkort aan minister De Vries (Binnenlandse Zaken) een manifest presenteert over de noodzaak bestaande regels ook serieus te handhaven. Uiteraard moeten de bijna vijfhonderd gemeenteraden in Nederland binnen de kaders van de wet soeverein blijven. Maar de tijd voor vrijblijvendheid is echt voorbij.