Transferregels botsen met nationaal recht

Sinds 1 september 2001 zijn voetbaltransfers aan nieuwe internationale regels gebonden. Hoogleraren en juristen houden de problemen tegen het licht.

Als op 1 juli van dit jaar geen nieuwe collectieve arbeidsovereenkomst in het betaald voetbal is afgesloten, bestaat de kans dat spelers die daarna een nieuw contract tekenen slechts met een opzegtermijn van een maand kunnen vertrekken. Die waarschuwing kwam gisteren van prof. mr. H.T. van Staveren, bijzonder hoogleraar sport en recht aan de Vrije Universiteit.

Hij gaf gisteren samen met twee collega hoogleraren en een advocaat een college aan een groep van circa tachtig advocaten, sportjuristen, bestuurders, managers, makelaars en beleidsmakers over de gevolgen die de nieuwe internationale transferregels voor het Nederlandse betaald voetbal hebben.

Van Staveren legde uit dat de duur van spelerscontracten die na het aflopen van de CAO worden getekend, moet worden opgeteld bij de lengte van het oude contract. Volgens het Nederlandse arbeidsrecht is er bij meerdere contracten van bepaalde tijd die samen een looptijd hebben van 36 maanden of meer sprake van een verbintenis voor onbepaalde tijd. In de Flexwet is geregeld dat een werknemer slechts met een opzegtermijn van een maand kan vertrekken. Clubs kunnen het innen van een afkoopsom dan vergeten.

De wereldvoetbalbond (FIFA) is vanaf 1 september vorig jaar begonnen met het gefaseerd invoeren van een nieuw systeem voor transfers, maar dat wil niet zeggen dat de hoge transfersommen tot het verleden behoren. Doordat de internationale regels soms botsen met nationaal recht, zijn de vorige maanden meer onduidelijkheden ontstaan, bleek in Amsterdam.

M.C.E.J. Bronckers, hoogleraar internationaal recht aan de Universiteit Leiden en als adviseur bij de nieuwe regeling betrokken, mocht gisteren in een uur uitleggen wat de veranderingen precies behelzen. Zo moeten clubs die een speler onder de 23 jaar contracteren bijvoorbeeld een opleidingsvergoeding betalen aan de verenigingen waarvoor de voetballer actief is geweest in het verleden.

Nieuwe contracten hebben onder de regeling een looptijd van minimaal één en maximaal vijf jaar. Spelers die contractbreuk plegen kunnen rekenen op een schorsing van minimaal vier maanden. Clubs kunnen een transferverbod van maximaal twaalf maanden opgelegd krijgen als ze een speler aanzetten om zijn contract te verbreken. En ook betrokken makelaars kunnen op sancties rekenen. Maar op de vraag hoe hoog de transfersom voor de speler zal zijn die een contract eigenhandig verbreekt, moest adviseur Bronckers het antwoord schuldig blijven. Daarover moet een geschillencommissie uitspraak doen.

Aan het einde van de middag verschafte H.J. Snijders, hoogleraar burgerlijk recht aan de Universiteit Leiden, meer helderheid door te stellen dat het transferreglement in Nederland nog niet van kracht kan zijn zolang de voetbalbond nog geen reglementswijziging heeft doorgevoerd of de statuten heeft herzien. ,,Zolang de regels niet zijn geïmplementeerd, tellen ze niet in Nederland. We kunnen direct aan de borrel gaan'', zei Snijders glimlachend.

Van Staveren bevestigde de lezing van Snijders: ,,Het systeem is juridisch gezien in Nederland nog niet van toepassing.'' De vraag of Roda JC onrechtmatig heeft gehandeld door op basis van de nieuwe regels de Brazilianen Cristiano en Sergio ruim voor het aflopen van hun contract bij NAC los te weken, wilde Van Staveren niet beantwoorden. ,,Dat zou ik niet durven zeggen'', zei de hoogleraar, tevens arbiter in de arbitragecommissie van de KNVB.

Bronckers nam het op voor de FIFA door te stellen dat de implementatie van de regels bij meer dan tweehonderd nationale bonden moet plaatsvinden. ,,Het heeft tijd nodig, maar het een bruikbaar compromis. We verwachten dat de KNVB de regels zal vastleggen.''

De FIFA en de Europese Commissie mogen dan wel bijna een jaar geleden een akkoord hebben bereikt, maar zolang de betaald voetbalclubs in Nederland niet hebben ingestemd met een statutenwijziging of reglementswijziging, telt formeel het oude regime.