Snerpend fluitconcert voor vleugellam Oranje

Na allerlei onverkwikkelijke affaires, van dopingzaken tot vermeende seksschandalen, lag het enigszins voor de hand dat het Nederlands elftal de oefenwedstrijd tegen Engeland zou aangrijpen het geschonden imago weer wat op te poetsen. Ook lag het in de lijn der verwachting dat de internationals zich wilden bewijzen ten opzichte van de nieuwe bondscoaches. Sommigen van hen zouden bovendien kunnen aantonen dat ze volkomen terecht niet zijn afgedankt door Advocaat en Van Hanegem.

In dat licht bezien was de prestatie van Oranje gisteravond tegen een bijna experimenteel Engels elftal nogal teleurstellend. Al onderscheidden Reiziger, Van der Sar en Kluivert zich in positieve zin. Het 1-1 gelijkspel paste bij een oefenwedstrijd, het spel niet bij een ploeg die zich probeerde te revancheren. Als het publiek in de Arena in Amsterdam als graadmeter diende, dan heeft het Nederlands elftal het respect nog lang niet terugverdiend. Oranje werd met een snerpend fluitconcert naar de kleedkamer begeleid. Die ontevreden geluiden waren trouwens al zeven minuten voor het einde hoorbaar.

Voor bondscoach Advocaat is het nog zoeken naar de juiste accenten. Hij liet het Nederlands elftal in de Arena opereren volgens de leer van de `Hollandse School'. Overmars en Ronald de Boer waren de buitenspelers. Kluivert was schaduwspits. In deze keuze zal Advocaat ongetwijfeld onvoorwaardelijk zijn gesteund door z'n rechterhand Van Hanegem. Na zijn hernieuwde kennismaking met Oranje moest Advocaat echter constateren dat er van de vleugels te weinig bruikbare ballen waren gekomen.

Dat had gevolgen voor centrumspits Van Nistelrooy die zelden uit de ijzeren greep kwam van het verdedigingsduo Ferdinand-Campbell. Van Nistelrooy, die op Britse bodem veel respect heeft afgedwongen door zijn hoge rendement bij Manchester United, verbleekte gisteravond in het Oranje-shirt tot een modale spits. Dat kwam mede doordat hij zelden goed werd aangespeeld door Kluivert, die door zijn technische bagage toch tot een van de beste internationals uitgroeide.

Beide internationals waren wel betrokken bij het doelpunt van Oranje. Een kopbal van Van Nistelrooy werkte Kluivert via verdediger Campbell in het doel. Daarna kreeg Van Nistelrooy geen enkele kans meer, tot hij in de 65ste minuut werd vervangen door Hasselbaink. Kluivert wist in de tweede helft nog een keer een kopbal op het doel van Engelse doelman James uit een voorzet van Sikora af te vuren.

Uit die schaarse wapenfeiten kon worden opgemaakt dat Oranje ondanks het offensieve driespitsensysteem te weinig afdwong. De Engelsen lieten zich ook niet zo makkelijk aftroeven als op White Hart Lane in augustus, toen ze met een 2-0 nederlaag te kijk werden gezet. Zonder de geblesseerde sterspeler Owen speelden ze op papier met een driemans middenveld. In de praktijk lieten Vassell (Aston Villa) en Heskey (Liverpool) zich bij balverlies ver terugzakken. In de omschakeling hadden ze het vermogen snel aan te sluiten bij de debuterende centrumspits Ricketts (Bolton Wanderers).

In totaal liet de Zweede bondscoach Eriksson van het Engelse elftal acht vervangers opdraven. Hij zag in deze wedstrijd een goede gelegenheid wat uit te proberen, nu het grote doel is bereikt: het wereldkampioenschap in Japan en Zuid-Korea. Engeland speelt op het WK in een loodzware poule met Argentinië, Nigeria en Zweden.

De Nederlandse bondscoach Advocaat wisselde zes keer. Bij de Nederlandse invallers maakte alleen Boateng een degelijke indruk. Makaay kreeg slechts enkele speelminuten. Davids, Paauwe, Hasselbaink en iets mindere mate Sikora wekten zelden de indruk dat zij ten onrechte niet in het basisteam waren opgenomen. Hoewel de basisspelers Overmars en Frank de Boer, die weer last heeft van zijn achillespees, ook ver onder hun niveau bleven. De ongewoon zwakke passes van De Boer leidden tot veel balverlies.

Oranje begon rommelig aan de wedstrijd met verre trappen naar voren die slechts voor de voeten van een tegenstander kwamen. Het laatste half uur van de eerste helft hadden de Nederlanders een overwicht. Maar na rust toonde Engeland de intentie wat te willen rechtzetten. Dat leidde tot vier kansen en een doelpunt van Vassell. Deze debutant scoorde van dichtbij uit een vrije trap van Beckham, die in het nationale elftal centraal op het midddenveld speelt en niet op de rechtervleugel zoals bij United.

Bij deze standaardsituatie stonden de Nederlandse verdedigers als vastgenageld aan de grond. Drie Engelsen kwamen vrij voor Van der Sar, de betrouwbare doelman van Fulham had er al enkele keren voor gewaarschuwd. Advocaat leek te kunnen leven met het resultaat. ,,We hebben niet tegen Albanië gespeeld,'' reageerde hij tijdens de persconferentie wat kribbig op de negatieve ondertoon in de vraagstelling.

Na de laatste oefenwedstrijd van dit seizoen, vermoedelijk tegen de Verenigde Staten in mei, maken Advocaat en Van Hanegem de balans op. Dan zullen ze beslissen met welk spelersmateriaal en spelsysteem ze in het najaar de kwalificatiecyclus voor het Europees kampioenschap, dat in 2004 in Portugal wordt gehouden, zullen ingaan. De eerste test met het vertrouwde 4-3-3-concept was geen daverend succes. Maar Advocaat wilde daarover niet in discussie treden.

,,Dit onderwerp komt na elke interland terug'', wist de bondscoach. ,,Nu spelen we met vleugelspitsen en is het ook niet goed. Ik was meer teleurgesteld over de kwaliteit van het positiespel. Juist altijd onze kracht, maar nu in het begin van de wedstrijd niet goed. En verder leden we te veel balverlies. Dat kostte ontzettend veel energie.''

Nederland

1

Engeland

1

Ruststand 1-0. 26. Kluivert 1-0, 60. Vassell 1-1. Schds: Duhamel (Fra). Tsch: 43.000.