Berichten over een stemmenruil nemen vastere vormen aan

Het kunstrijden is in de ban van een rel. De Canadezen betwisten de gouden medaille van het Russische paar en willen een onderzoek naar de jurering.

Het boegeroep dat maandagavond in het Salt Lake Ice Center klonk nadat het Canadese kunstrijderspaar in de ogen van het publiek ten onrechte een gouden medaille was onthouden, is na verdachtmakingen over corruptie onder juryleden en een beroepsprocedure van de Canadese schaatsbond aangezwollen tot een orkaan van protest. Zelfs het Internationaal Olympisch Comité (IOC) heeft er gisteren bij de Internationale Schaatsunie (ISU) op aangedrongen snel te handelen. Jacques Rogge zelf, voorzitter van het IOC, liet weten dat hij niet wil dat de affaire bij het paarrijden andere sportprestaties gaat overschaduwen.

Berichten over een stemmenruil tussen de Franse en de Russische juryleden nemen in Salt Lake City steeds vastere vormen aan. Wat de afloop ook is, het olympische kunstrijden heeft weer een grote rel, voor het eerst sinds de Olympische Winterspelen van 1994. Toen, in de aanloop naar de Spelen van Hamar, bewerkten vrienden van kunstrijdster Tonya Harding in haar opdracht collega Nancy Kerrigan met een staaf.

De controverse over de beslissing om de gouden medaille bij het paarrijden toe te kennen aan het Russische paar Jelena Bereznaja/Anton Sikhuralidze, die zichtbaar ten minste één keer in de fout gingen, in plaats van aan het Canadese duo Jamie Sale/David Pelletier, is hier het gesprek van de dag. Hoewel het nieuws moeiteloos de voorpagina's haalde van kranten als The New York Times, gaat het te ver om van een schandaal te spreken. Daarvoor ontbreken op dit moment de bewijzen. Maar een affaire is het zeker.

Van de negen juryleden stemden die uit Rusland, China, Frankrijk, Polen en Oekraïne voor het Russische paar, hun collega's uit de Verenigde Staten, Canada, Duitsland en Japan gaven hun stem aan het Canadese paar. Dat betekende 5-4 in het voordeel van de Russen. De Fransen zouden op het Russische paar hebben gestemd in ruil voor de Russische stem bij het ijsdansen, dat vanaf morgen in drie onderdelen op het programma staat. Het Franse jurylid Marie-Reine le Gougne bekende gisteren dat ze onder druk stond ,,op een bepaalde manier te handelen''.

Dinsdagmiddag gaf de organisatie van de Spelen een persbericht uit waarin werd vermeld dat het Chinese jurylid zich had teruggetrokken voor het kunstrijden bij de mannen – `wegens ziekte'. Toevallig of niet, de Chinees was één van de vijf juryleden die voor de Russen hadden gestemd.

Gisteren werd bekend dat de Amerikaanse hoofdscheidsrechter van de wedstrijd bepaalde `beschuldigingen' over de gang van zaken heeft geuit bij de ISU. In een persconferentie kwam de Italiaanse ISU-voorzitter Ottavio Cinquanta met die mededeling. Hij gaf daar voor honderden journalisten een toelichting op het besluit van de ISU om te onderzoeken of door juryleden tegen de regels van de schaatsunie is gehandeld.

Een paar uur nadat Cinquanta onder politiebegeleiding het podium in het perscentrum had verlaten, maakte Marilyn Chidlow als voorzitster van de Canadese schaatsbond bekend dat de bond de uitslag van de wedstrijd gaat aanvechten. Sale en Pelletier moeten in Canadese ogen alsnog tot olympisch kampioenen worden uitgeroepen. In een cryptisch zin sloot ISU-voorzitter Cinquanta die mogelijkheid niet uit. ,,Er staat niet in de regels van de ISU dat dat niet kan.'' Nooit eerder in het kunstrijden moesten winnaars hun gouden medailles teruggeven. De overwinning van Bereznaja en Sikhuralidze was de elfde opeenvolgende olympische zege voor een paar uit Rusland of de Sovjet-Unie. De Russische hegemonie werd ingezet op de Spelen van 1964.

,,Natuurlijk ben ik in verlegenheid gebracht'', zei Cinquanta gisteren, ,,maar ik geloof niet dat er een schandaal is. Tot nu toe hebben we alleen maar een beschuldiging, van de hoofdscheidsrechter, en daar staat een ontkenning tegenover.'' Die ontkenning kwam van een van de juryleden. Wie dat was wilde Cinquanta niet zeggen, maar voor de hand ligt dat het hier het Franse jurylid betrof. ,,Ik moet eerst aan het hoofdbestuur van de ISU rapporteren, niet aan u'', hield hij de verzamelde pers voor. De ISU-voorzitter kondigde aan dat hij maandag tijdens de vergadering van het hoofdbestuur van de ISU aanpassingen zal voorstellen van de jurering. Daartoe was volgens hem al besloten voordat deze affaire was geboren.

Cinquanta voelt niets voor een onafhankelijk onderzoek, zoals dat nu door het Canadees Olympisch Comité is bepleit. ,,Het kunstrijden is een te belangrijk onderdeel van de Spelen om in gevaar gebracht te wordendoor oneerlijke jurering'', schreef Michael Chambers als voorzitter van het Canadees Olympisch Comité aan de ISU. In het belang van de geloofwaardigheid van het kunstrijden dient zo'n onderzoek er te komen. ,,Snelle actie en volledige openheid van de resultaten van dit externe onderzoek zijn nodig om het geloof van sporters en publiek in onze sport te herstellen.''

Cinquanta beet tijdens de persconferentie als een pitbull van zich af. Vorig jaar won hetzelfde Canadese paar goud bij de WK kunstrijden, tot onbegrip van het hetzelfde Russische paar. ,,De Russen hebben toen niet geprotesteerd, waarom de Canadezen dan nu wel'', vroeg de Italiaan zich af. Toen een journalist het argument van de verontwaardiging onder het publiek aan de orde stelde, reageerde Cinquanta afgemeten: ,,Heeft u ook met Rusland gebeld?''