Barbertje moet hangen bij ABB na vorstelijk pensioenschema

Dubbel pijnlijk was gisteren de persconferentie van ABB. Niet alleen het eerste, grote verlies in zijn bestaan, ook een ruzie om geld met de man die het concern groot maakte.

Het was een pijnlijke vertoning gisteren voor ABB. Behalve het eerste verlies in zijn bestaan moest ABB nog een vervelende kwestie vertellen. Percy Barnevik, die het technologieconcern heeft groot gemaakt, heeft bij zijn aftreden zichzelf getrakteerd op een vorstelijk pensioen. Te vorstelijk, volgens ABB. Het wil geld van hem terug.

Hoeveel? Topman Jörgen Centerman verwees gisteren naar de mededeling van de raad van commissarissen terzake. Hij had daar niets aan toe te voegen, behalve dan dat hij, net als de raad, hoopte dat de kwestie ,,vriendschappelijk'' zou worden geregeld. Vriendschappelijk? Wat was dan de reden om dit allemaal in de openbaarheid te brengen en Barnevik te schande te zetten? Kon misschien iemand van de raad van commissarissen opheldering verschaffen? Niemand van hen is aanwezig, zei de door het voltallige bestuur van ABB geflankeerde Centerman. Blanke gezichten achter de tafel in een zaal bomvol journalisten.

Barnevik als Barbertje? Hij en zijn financiële rechterhand en opvolger, Göran Lindahl, hadden voor zichzelf een pensioen- en nog wat voorzieningen getroffen voor respectievelijk 148 miljoen Zwitserse franc (100 miljoen euro) en 85 miljoen. Inderdaad niet weinig, maar een zeurpiet die daar tegenwoordig nog om maalt. Topmanagers belonen zichzelf bij voorkeur vorstelijk. Wie anders zou dat voor hen moeten doen? Nu klagen betekent dat destijds niet is opgelet.

In 1996 trad Barnevik als topmanager af en werd hij voorzitter van de raad van commissarissen. Acht jaar lang had hij het tot ABB gefuseerde Zweedse Asea en het Zwitserse Brown Boveri met succes geleid. Zijn leidersstijl wekte alom bewondering. Dat is wel een goede pensioenvoorziening waard, moet hij hebben gedacht. Zijn ster verbleekte vorig jaar, toen hij, inmiddels zestig, plots aftrad als voorzitter van de raad van commissarissen. Een door hem in gang gezette investering in robots was op een dure mislukking uitgelopen. Nu is zijn ster peilloos diep gevallen.

Toch bleef zijn schaduw gistermorgen de hele persconferentie lang over het gezelschap hangen, alsof het eerste verlies in de geschiedenis van ABB zijn schuld was. Het was een ,,veeleisend jaar'' geweest, verklaarde topman Centerman in algemene termen de gang van zaken. Dat weerspiegelde zich in de omzet, die nauwelijks nog groeide, in de orders, die daalden, en uiteraard in het eerste verlies. Van de zes divisies doen vijf het slecht.

Daarbovenop komen nog de asbestclaims uit Amerika. Een erfenis van het in de jaren zeventig overgenomen Amerikaanse Combustion Engineering dat produkten maakte voor de bouw waarin asbest was verwerkt. Toen wist men niet dat asbest ernstige longziektes kan veroorzaken, maar dat weerhield later slachtoffers er niet van alsnog schadeclaims bij ABB in te dienen. Een zaak die ABB al geruime tijd achtervolgt. Vorig jaar kwamen er 55.000 claims bij, tot een totaal van 99.000. ABB heeft inmiddels 940 miljoen dollar ervoor opzij gezet. Analisten houden er rekening mee dat de claims kunnen oplopen tot wel 3 miljard dollar. Over heel 2001 leed ABB 691 miljoen dollar verlies en in het jongste kwartaal zelfs bijna een miljard, niet in de laatste plaats door de asbestvoorziening. Geen rooskleurige toekomst.

Ook verder zijn de vooruitzichten matig. De energie-industrie, waarvoor ABB een belangrijke leverancier is, zit in het slop. De olie- en gasprijzen zijn fors gedaald. Het debacle rondom de Amerikaanse energiehandelaar Enron heeft de markt behoedzaam gemaakt. Sinds juli vorig jaar is het aantal werknemers wereldwijd met 7.200 teruggebracht tot 156.865. Door flink in de uitgaven te snijden hoopt ABB dit jaar veel geld te besparen. Of dat allemaal voldoende is? Beleggers geloven het niet. Gisteren daalde het aandeel 6 procent.

Centerman zei te verwachten dat ABB dit jaar weer een ,,gezonde winst'' zal maken. Een krasse voorspelling, nu volgens hem dit jaar de omzet niet meer groeit. Toch geen gezonde winst wegens een aanzienlijk minder royale pensioenvoorziening voor Barnevik? Het heeft er alle schijn van dat de kwestie intern op de spits is gedreven en ABB zichzelf geen goede dienst heeft bewezen door het conflict in de openbaarheid te brengen. Barnevik zal zich nu wel schrap zetten. En als Barbertje niet hangt, bungelt ABB nog wel.