Zeven dagen per week

Jan Hommen is niet een man die makkelijk afstand neemt. Veertig jaar geleden bleek dit al toen hij in militaire dienst het advies kreeg af te zien van een studie medicijnen. Hij was té betrokken bij het welzijn van de patiënt, luidde de conclusie van een test, hij had niet de nodige distantie tot de casus. Hij is dus maar economie gaan studeren in Tilburg. In die tijd was hij ook raadslid voor de (katholieke) jongerenpartij in Den Bosch. Nu, op zijn 58ste, neemt Hommen nog altijd moeilijk afstand. De financiële topman van elektronicaconcern Philips werkt zeven dagen per week.

De naam Hommen klinkt opeens vaak. Uit het vorige week gepresenteerde jaarverslag van Philips blijkt dat hij tot vandaag opties mag `uitoefenen' die hij bij zijn aanstelling in 1997 kreeg van zijn werkgever. Verkoopt hij die tegen de actuele waarde van het aandeel Philips dan verdient hij 9,6 miljoen euro.

De vakbond spreekt er schande van. Philips biedt zijn personeel momenteel een loonsverhoging van twee procent, anderhalf procent lager dan de inflatie. Het verlies van 2,6 miljard euro in 2001 op een omzet van 32 miljard rechtvaardigt die lage loonsverhoging, vindt Philips. Maar het maakt zo'n riante optiewinst voor één man extra pijnlijk, zegt Joke Hubert, bestuurder van FNV Bondgenoten.

De ironie wil dat juist Jan Hommen het jaarverslag van Philips tot de meest transparante van Nederland heeft gemaakt. Per divisie, per regio geeft het bedrijf zo veel en zo snel mogelijk details. Negentien jaar in de Verenigde Staten, als financiële man van het aluminiumconcern Alcoa, hebben hem geleerd dat aandeelhouders maar beter alles kunnen weten. Een degelijk jaarverslag vindt Hommen zo belangrijk, zegt Philips-financial controller Gerard Ruizendaal, dat hij er volgende week met de zeventig mensen die eraan werkten een borrel op drinkt.

De openheid die Hommen nastreeft, heeft persoonlijke nadelen: sinds drie jaar vermeldt Philips het salaris, de bonussen en de optieregelingen van iedere bestuurder. De meeste Nederlandse bedrijven doen dat niet. De buitenwereld weet dan ook dat Hommen vorig jaar ruim 1 miljoen euro (exclusief opties) verdiende, wat zelfs Joke Hubert relatief ,,bescheiden'' noemt.

Hommen is een toegewijde man, zegt zijn vriend Berry Bemelmans, bestuurder van bouwbedrijf Heijmans, die begin jaren zeventig met Hommen begon bij Lips aluminium in het Brabantse Drunen. ,,Hij is zeer geconcentreerd op zijn werk. Sommige mensen noemen hem daardoor afstandelijk maar hij is dat niet.'' Toch heeft Hommen geen groot sociaal netwerk, hij bezoekt zelden de recepties en concerten waar anderen in de top van het bedrijfsleven graag komen. Hij kan golfen maar komt er amper aan toe.

Zijn leven bestaat eigenlijk maar uit twee hoofdonderdelen: Philips, zijn vrouw en gezin. Hun vier kinderen zijn getogen in Amerika en wonen er nog. Gevraagd of hij ze genoeg ziet, zucht Hommen diep. ,,Nee, te weinig.'' Zelfs als hij voor Philips naar New York vliegt, waar twee van zijn kinderen wonen, ziet hij hen niet altijd. ,,Zo'n bezoek gaat zo snel.'' Sinds vorig jaar zijn zijn vrouw en hij grootouders en dat maakt het verleidelijk, zegt Hommen, om na zijn pensioen terug te gaan naar Amerika.

Een voordeel heeft het lange verblijf in het buitenland wel, ervaren Hommen en zijn vriend Bemelmans. Bemelmans zat zelf twaalf jaar in Frankrijk voor Alcoa. ,,Al laat je vele vrienden achter – en groei je soms uit elkaar – je gezin wordt er heel hecht van.''