Vrolijke huiskameropera

De Amato Opera in New York staat bekend als `het kleinste operahuis ter wereld' en zo ziet het er ook uit in de documentaire die de NPS vanavond uitzendt. Het pand is niet groter dan een Amsterdams grachtenhuis, de zaal met balkon lijkt slechts plaats te bieden aan zo'n honderd mensen. Al is er een echt toneel mèt luik voor verdwijningen en verschijningen, een orkestbak en een kostuumatelier, het is de huiskameropera van het zingende echtpaar Tony en Sally Amato met hun vrienden en kennissen als zangers en als publiek.

De vrolijke, informele en soms roerende film werd in 1998 gemaakt ter gelegenheid van het 50-jarig bestaan van de Amato Opera, toen burgemeester Rudolph Giuliani de jubileumdag uitriep tot een feestdag in New York. Die werd bekroond met een lunch in het chique Plaza Hotel, waar uiteraard aan tafel opera werd gezongen. Tony, dirigent, regisseur, directeur, intendant en zanger, lijkt zelfs de oudere broer van Giuliani. Sally, die alle andere klusjes doet, is de `Maria Callas van de Amato Opera' èn een Italiaanse mamma die voor de crew grote pannen pasta maakt.

De film is ook een soort New Yorkse social history. Tony en Sally Amato vertellen over hun leven en over hun huwelijk – hij kwam als kind uit Italië – en over hun bestaan in de altijd moeizame marge van het commerciële New Yorkse kunstleven. Omdat ze zich geen CAO en vakbondsbemoeienis konden veroorloven, gaven ze in hun eerste theater aan Bleecker Street zelfs jarenlang gratis voorstellingen. De pruiken voor Aida zijn dan ook gemaakt van zwabbers.

Hoe kleinschalig en gezellig het voor en achter de schermen ook is, over de Amato Opera valt de schaduw van de reusachtige Metropolitan Opera. In de krant lezen de Amato's dat de `Met' het beroemde opera-echtpaar Roberto Alagna en Angela Gheorgiu heeft ontslagen, waarop ze zich afvragen hoe zij nu eens op de voorpagina zullen komen. En een van de aftandse kostuums, die Sally verstelt, moet nog afkomstig zijn uit de Met.

Vijftig jaar! Lang kan het zo niet doorgaan, constateerde in 1998 iedereen aan het slot van de film, ook al is de dokter tevreden dat Tony's kanker is genezen. De aftiteling vermeldt dat Sally overleed in 2000.

Amato: Het kleinste operahuis, NPS, Ned.3, 20.30-21.33u.