Telkens dezelfde platengroef

Een knap staaltje van Andries Knevel: twee nutteloze interviews achter elkaar in Het Elfde Uur. Zodra het gesprek ook maar enigszins informatief dreigde te worden, ging hij vliegen afvangen. Alsof hij in mijn kamer door een interessant programma stond te tetteren.

Het Elfde Uur is een schaduw van het spetterende programma dat het ooit was. Al weken heeft Knevel voorspelbare gesprekken met voorspelbare gasten, vaak ,,met den bijbel''. De dalende kijkcijfers zijn er ook naar. Gisteren had hij een interessante gast. Rabella de Faria, zakenvrouw van het jaar, samen met Pim op de lijst voor de Rotterdamse gemeenteraad en tegelijkertijd de mogelijke lijsttrekker van het ont-Fortuynde Leefbaar Nederland. Dat was nog eens wat anders dan het gebruikelijke Leefbaar-patroon van verontruste vijftigers in geruite jasjes (veel ringbaardjes ook). Wel een groep die haar kiesrecht serieus neemt. De Faria wilde niet kwijt of ze lijsttrekker wil worden, maar Knevel bleef aanhouden. ,,U bent nu ook politiek correct, net als de anderen'', zei hij telkens.

En zo bleef het gesprek in dezelfde platengroef hangen, alleen om een klein nieuwtje te scoren, terwijl ik liever wilde weten waar die De Faria voor stond. Waar Fortuyn voor staat is me vagelijk duidelijk, maar wat zijn de ideeën van Leefbaar Nederland? Willen ze iets dat de bestaande partijen afwijzen? Ik begreep van voorzitter Nagel dat ze hogere straffen willen voor discriminatie. Dat wil geen enkele andere partij, zei hij trots. Echt zo'n kwestie waar het storm voor zal lopen, vooral onder verontruste vijftigers in geruite jasjes. Ze zijn ook voor democratisering van het bestuur, een kwestie die D66 uit wanhoop lijkt te hebben opgegeven.

De volgende gast, Den Haag Vandaag-reporter Wouke van Scherrenburg, gaf Knevel een hint over De Faria. Vraag nou eens door waarom zij de Rotterdamse VVD heeft verlaten. Ja, waarom eigenlijk? De Faria was actief lid van de VVD geweest, had in allerlei commissies gezeten. Maar toen ze zich aanmeldde voor de Kamerkandidatuur, werd gezegd dat ze haar eigenlijk niet kenden. Ik kan me wel iets voorstellen bij de Rotterdamse VVD, met Opstelten als burgemeester en Victoria als favoriete hockeyclub.

De in Paramaribo geboren De Faria groeide niet op in Kralingen maar in de Rotterdamse volkswijk Hoogvliet, toen iedereen daar nog ,,samen'' was. Zij vindt dat het woord ,,allochtoon'' moet worden afgeschaft en stoort zich aan positieve discriminatie. Daar zouden die geruite jasjes bij opveren. En hoe stelt ze zich dat voor? Wil ze de dubbele subsidie voor zwarte scholen afschaffen? Maar helaas, De Faria opereerde in reservetijd en Knevel had het te druk met andere dingen.

Afgelopen dagen heb ik veel peilingen gezien, maar nooit inhoud. Netwerk sprak maandagavond zelfs van ,,zekere'' zetels voor Leefbaar Nederland en de lijst Fortuyn. Van Scherrenburg zei dat het moeilijk is om in vijf minuten inhoudelijke vragen te stellen. Je krijgt antwoorden in ontoegankelijk jargon. Dus houdt ze zich bij de strijd tussen personen. Het gevolg is dat de kijker bij de vraagtechniek van Scherrenburg en Knevel door een gevoel van zinloosheid wordt overvallen. Het kiezercynisme is ook veroorzaakt door de tv zelf.

Fortuyn is niet gehyped. Volgens de peilingen werd hij steeds populairder, terwijl ik hem nauwelijks op de buis zag. Hij vloog onder de radar door als alternatief voor het gebruikelijke gedoe in Den Haag Vandaag. Op grond van die populariteit besloot Ivo Niehe waarschijnlijk tot dat lange op de persoon gerichte interview met Fortuyn, een maand geleden. Pas daarna was Fortuyn niet meer van het scherm te slaan en kreeg hij zelden tegenspel.

Paul Witteman vroeg in B&W vier Kamerleden of ze het succes van Fortuyn aan eigen falen hadden te danken. Alleen Femke Halsema van Groenlinks wilde fouten erkennen. Meest zelfgenoegzaam was Jet Bussemaker van de Pvda, de partij waar iedereen lid van is, behalve de gewone mensen. Zij zag ,,veel waardering voor wat de PvdA heeft gedaan''. Dankzij de peilingen weten we dat nu al zeker.