`Mobiele brigade' moet veilig gevoel teruggeven

De veiligheid van Amsterdam blijft zorgen baren. De burgemeester wil extra agenten. Het is niet de eerste keer dat Amsterdam de noodklok luidt.

Volgens burgemeester Cohen van Amsterdam is de afgelopen jaren veel geïnvesteerd in veiligheid, maar `met onvoldoende effectiviteit'. Een Amsterdammer loopt nog steeds een grotere kans dan de gemiddelde Nederlander slachtoffer te worden van een geweldsdelict. Zij voelen zich dan ook onveiliger dan de anderen. Bijna eenderde van de Amsterdammers mijdt, aldus Cohen, `geheel of gedeeltelijk' het openbaar vervoer.

Het contingent van vijfhonderd agenten dat Cohen aan minister De Vries (Binnenlandse Zaken) vraagt, moet als mobiele brigade de criminaliteit in de regio tegenhouden. Zij moeten `zeer nadrukkelijk zichtbaar' zijn en `actief controlerend' worden ingezet. Cohen wil dit contingent `opleiden' en weer aan het rijk `teruggeven' zodra de veiligheid in de stad op het gewenste niveau is waarbij hij overigens niet aangeeft wanneer dit naar verwachting het geval is. ,,Het zijn dan politiemensen die het vak op vele terreinen hebben geleerd in zo'n intensiteit en tempo zoals dat nergens in Nederland kan'', zo meent de burgemeester.

De gemeente kampte enkele jaren bij het politiekorps met een groot aantal vacatures doordat veel agenten er de voorkeur aan gaven elders te gaan werken. Die leegloop is inmiddels, onder meer door het aanbieden van betere secundaire arbeidsvoorwaarden (zoals een woning en een parkeervergunning), tot staan gebracht.

Cohen staaft zijn pleidooi met de aangiftecijfers van geweldsdelichten. Zo steeg het aantal aangiften van eenvoudige mishandeling van 3.154 in 1999 tot 3.548 in 2000. Voor straatroof waren die cijfers respectievelijk 3.947 (1999) en 4.331 (200) en het aantal gevallen van zware mishandeling liep op van 494 tot 604.

Uit gegevens van politie en de landelijke politiemonitor blijkt dat meer dan 20 procent van de Amsterdamse bevolking in 2001 te maken heeft gehad met agressie of geweld. In vergelijking met de jaren daarvoor is dat een lichte daling, maar daar staat tegenover dat de uitingsvormen ervan zich behoorlijk hebben verhard.

Sinds 1996 is het aantal aangehouden daders van geweldsdelicten gestegen met 10 procent. De binnenstad neemt eenderde daarvan voor haar rekening, maar in het westelijk deel van de stad neemt het geweld toe. Plegers van geweldsdelicten zijn overwegend 25-plussers, hoewel 40-plussers inmiddels een groeiend percentage voor hun rekening nemen.

In 1999 is, op verzoek van de Amsterdamse gemeenteraad, een plan van aanpak opgesteld tegen agressie en geweld in de openbare ruimte. Dit gebeurde naar aanleiding van enkele geweldsincidenten. In Amsterdam leidde dat tot de oprichting van het programmabureau Aanpak Agressie & Geweld. De onveiligheidsgevoelens waren in 1999 ook hoog, maar onduidelijk was toen nog wat voor incidenten er plaatsvonden, en hoe vaak. Door het bij elkaar brengen van verschillende informatiebronnen en het uitzetten van nieuwe onderzoeken, kreeg het bureau voor het eerst een overzicht van alle geweldsdelicten in de (semi-)openbare ruimte van Amsterdam. De gegevens werden in juni 1999 vastgelegd in een discussienota.

Bij de eerste inventarisatie bleek dat de gewelddadige criminaliteit in Amsterdam op belangrijke fronten als het aantal straatroven, overvallen en meldingen van seksueel geweld tussen 1996 en 1998 gedaald was. Het aantal ernstige (wapen)incidenten was echter wel gestegen.

Recentelijk kwam Amsterdam in het nieuws met onder meer ernstige overlast van groepen jonge Marokkanen in een aantal zwembaden. Daardoor moest een zwembad tijdelijk worden gesloten.

Opzien baarde ook een gewelddadige overval op station Lelylaan. Een cameraploeg van AT5 legde bij toeval de beroving van een Amerikaanse toerist vast. De man werd door een zakkenroller van het perron geslagen. Naar aanleiding van dit incident werd overgegaan tot cameratoezicht en tot verscherpte controle op de Schiphollijn. Daarnaast waren er problemen met groepen scholieren op een aantal buslijnen in de stad. Gisteren arresteerde de politie een bestuurder en drie inzittenden van een personenauto, drie mannen tussen 23 en 34 jaar en een vrouw van 22, die een trambestuurder hadden mishandeld.