Londen: huurlingen bij operaties VN

De Verenigde Naties zouden huurlingen kunnen gebruiken voor sommige peacekeeping-operaties. Dat is een van de controversiële mogelijkheden die Jack Straw, de Britse minister van Buitenlandse Zaken, oppert in een discussiestuk.

Huurlingen in dienst van ,,degelijke particuliere militaire bedrijven'' zouden in staat zijn sneller, beter en goedkoper in crisissituaties kunnen worden ingezet dan VN-troepen, aldus Straw in het voorwoord. Kofi Annan, de secretaris-generaal van de VN, heeft eerder gezegd dat ,,de wereld waarschijnlijk niet klaar is voor het privatiseren van de vrede''. De VN hebben tot nu toe alleen particulier militair personeel ingezet voor beveiliging en logistiek.

Aanleiding voor het stuk was de zogeheten Arms to Africa-affaire, waarbij de Britse regering via het huurlingenbedrijf Sandline wapens leverde aan de afgezette regering van Sierra Leone. Die affaire was indirect aanleiding tot de huidige vredesoperatie onder Britse leiding in dat land, die de VN nu 420 miljoen pond (672 miljoen euro) per jaar kost.

Volgens het stuk – `een opsomming van opties' – verandert de wereld zodanig dat er een grotere markt voor ,,particuliere militaire diensten'' kan komen. Die `markt' lijkt volgens Straw niet op de jaren zestig, toen ,,huurlingen van een onsmakelijk type betrokken waren in post- of neokoloniale conflicten''. Om hedendaags vredeswerk door huurlingen te laten uitvoeren is een systeem van vergunningen nodig. Ook moeten er waarborgen komen voor het handhaven van de bevelsketen en het naleven van mensenrechten.

De Britse politiek heeft het discussiestuk voorzichtig verwelkomd, hoewel Labour-parlementariër Andrew Ackinlay, lid van de vaste Lagerhuiscommissie voor Buitenlandse Zaken, het ,,afstotelijk'' noemde. Volgens hem is het ,,diep beledigend'' en komt het neer op het ,,ontduiken van de verantwoordelijkheid aan de VN'' als een regering vredestaken uitbesteedt. Menzies Campbell, defensiewoordvoerder van de Liberal Democrats, zei dat de meeste schendingen van de rechten van de mens uit de laatste tien jaar niet het werk zijn van huurlingen, maar van ,,zogenaamde beroepslegers in dienst van regeringen''.

Tim Spicer, de ex-kolonel die Sandline leidde, zei dat huurlingen nooit de plaats kunnen innemen van het Britse leger, maar er zijn volgens hem omstandigheden waarin ze ,,levens kunnen redden en een situatie stabiliseren''.