Fischer: landen EU zijn geen satellieten

De Duitse minister van Buitenlandse Zaken, Joschka Fischer, heeft de Verenigde Staten gisteren gewaarschuwd de Europese bondgenoten niet als satellietstaten te beschouwen.

Fischer schaarde zich in een vraaggesprek met het Duitse dagblad Die Welt achter de kritiek die verschillende Europese politici uitten op de State of the Union-toespraak die de Amerikaanse president Bush op 29 januari hield. Bush bestempelde Irak, Iran en Noord-Korea en hun terroristische bondgenoten daarin tot ,,de As van het Kwaad'' en hij verhief de bestrijding van regimes die terrorisme steunen en dreigen met massavernietigingswapens tot centraal doel van de Amerikaanse buitenlandse politiek van de VS.

Als eerste distantieerde de Franse minister van Buitenlandse Zaken, Hubert Védrine, zich van Bush' doctrine. Hij verweet de Amerikaanse regering ,,simplisme''in haar benadering van terrorisme. Afgelopen weekeinde koos de Britse Europees commissaris Chris Patten (Buitenlands Beleid) dezelfde bewoordingen. Tot dusver had de Duitse minister Fischer zich op de vlakte gehouden, maar gisteren waarschuwde hij de Verenigde Staten in het kranteninterview voor een Alleingang.

Fischer beklemtoonde dat hij niets moiet hebben van antiamerikanisme, maar dat vrije democraten zich als partners in bondgenootschappen, ondanks alle verschillen in grootte en gewicht, niet laten reduceren tot volgelingen. ,,Partners in bondgenootschappen zijn geen satellieten.''

De Duitse minister zei verder dat het met de na de aanslagen van 11 september gevormde coalitie tegen terreur niet goed afloopt als er ,,zonder dwingend bewijs'' solistisch zou worden opgetreden. De internationale coalitie is volgens hem geen basis om iets tegen enig land te ondernemen – ,,en al helemaal niet in je eentje''. ,,Dat zien alle Europese ministers van Buitenlandse Zaken zo. Daarom helpt ons de term `de As van het Kwaad' niet verder. Iran, Noord-Korea en Irak over één kam scheren, waar moet dat heen?''

Fischer breekt een lans voor een ruimer concept van veiligheid, waarin ook plaats is voor een rechtvaardige vormgeving van de globalisering. ,,Wanneer nu signalen worden afgegeven om het oorlogspotentieel op te voeren, dan leidt dat niet tot vermindering van het wanhoopspotentieel in de wereld'', aldus Fischer. Hij wijst er op dat men een dollar of een euro maar een keer kan uitgeven. Geld dat aan extra inspanningen op defensiegebied wordt uitgegeven, kan niet aan iets anders worden besteed. ,,Daardoor zal het wanhoopspotentieel toenemen en daardoor zullen de veiligheidsrisico's daar groter worden. Daarover moeten we met de Amerikanen open en solidair praten.''