Wie verraadde Che?

Het VPRO programma Import toont vanavond de documentaire Sacrificio (opoffering). In deze aflevering uit de serie `Politieke Kopstukken' geven twee jonge Zweedse regisseurs hun versie van de gebeurtenissen voorafgaand aan de liquidatie van Ernesto Guevara de la Serna, oftewel: Che.

De Argentijn Che Guevara, revolutionair vrijheidsstrijder en symbool voor socialisten en antikapitalisten, werd op 9 oktober 1967 in Bolivia vermoord door regeringssoldaten. Kort daarvoor werd een van Che's medestrijders, Ciro Bustos, al door de CIA opgepakt. Van hem werd gezegd dat hij al na één dag in gevangenschap de schuilplaats van Che prijsgaf. De Franse filosoof, Régis Debray, die tegelijkertijd met Bustos op verdenking van deelname aan de guerrilla werd opgepakt, werd later als held in Europa binnengehaald en aangesteld als adviseur van de Franse president.

De twee jonge filmmakers, Erik Gandini en Tarik Saleh, bezoeken verschillende personen die een rol speelden in de bewuste periode. Ze geven een nieuwe kijk op de geschiedenis van Che Guevara zoals die dertig jaar lang door geschiedsschrijvers werd gekopieerd.

De interviews worden afgewisseld met snelle beelden en veelvuldig ondersteund met oneliners van Che (,,Revolutionary people are not normal people'') terwijl een voiceover een beknopt beeld schetst van de geschiedenis voorafgaand aan Che's dood.

De documentairemakers gaan er van uit dat de kijker de geschiedenis van de vrijheidsstrijder kent. De hoofdrol is dan ook niet weggelegd voor Che, maar voor Ciro Bustos, de vermeende verrader van Che. Maar deze voormalige guerrillastrijder en kunstenaar zette de CIA volgens de documentairemakers tijdens zijn detentie juist op het verkeerde spoor met schetsen van niet-bestaande guerrillastrijders.

Ciro Bustos wist zijn eigen identiteit voor de CIA volgens de makers twintig dagen geheim te houden. Dat hij Che na één dag zou hebben verraden, is volgens hen onwaarschijnlijk. De versie van de geschiedenis van de jonge makers boeit, al is die door de snelle, clipachtige montage af en toe wel lastig te volgen.

VPRO's import: Politieke kopstukken, Ned.3, 23.43-0.45u.