Motel: vergunningen nageleefd

Tiel is ,,ontsnapt aan een ramp'', toen zondag het parkeerdek van het Van der Valk-motel instortte. Blijft de vraag naar de oorzaak. Bedrijf en gemeente doen apart onderzoek.

Kleine kraanwagentjes rijden af en aan door de ingestorte hal, slechts bijgelicht door het schaarse daglicht dat door het gat in het plafond komt. Normaal herbergt dit deel van het Van der Valk-motel in Tiel duizenden beursgangers, op zoek naar platen, cd's of computers. Maar sinds het parkeerdek zondagmiddag naar beneden kwam, zijn grote blokken beton, meters verwrongen staal, kabels in alle kleuren en liters binnenstromende regen het enige dat hier te vinden is. Een man loopt zoekend rond. ,,Weet u waar mijn aanhangwagen is'', vraagt hij. Sinds zondagmiddag is hij de wagen kwijt.

,,We zijn ontsnapt aan een ramp'', verzuchtte de burgemeester van Tiel, E. van Tellingen, gisteren opgelucht. Toen zondag om kwart over vijf een deel van het parkeerdek naar beneden kwam, met daarop vijftien auto's, waren de standhouders net vertrokken. Een uur eerder had het grootste deel van de 3.000 bezoekers van de computerbeurs het motel verlaten.

Nu politie en brandweer niet langer vrezen voor slachtoffers die nog onder het puin zouden liggen, is het zoeken gestaakt. Daarmee is de vraag verschoven naar de oorzaak van het instorten van het parkeerdek.

Daarover kan niemand nog uitsluitsel geven. Zowel de gemeente Tiel als het Van der Valk-concern heeft onafhankelijke externe ingenieursbureaus ingeschakeld, respectievelijk bouwadviesbureau ABT in Velp en Arcadis in Arnhem. De motelketen heeft Arcadis gevraagd om zich in het onderzoek zowel te richten op de bouwkundige aspecten van het parkeerdek, dat een apart deel van het motel vormt, als op mogelijke externe factoren. Tiel maakte gisteren duidelijk waarde te hechten aan de onafhankelijkheid van twee aparte onderzoeken, maar volgens de horecaketen gaan beide bureaus intensief samenwerken en informatie uitwisselen.

Tegelijkertijd doet de gemeente zelf onderzoek naar haar eigen functioneren in deze. ,,Van der Valk en de gemeente hebben verschillende verantwoordelijkheden. Daar zouden in de toekomst verschillen van mening over kunnen ontstaan'', zegt burgemeester Van Tellingen. Tiel onderzoekt of tijdig de juiste bouwvergunningen verstrekt zijn aan het concern en of deze voldoende gecontroleerd en opgevolgd zijn. Enkele maanden geleden, zo meldde brandweercommandant P. van Ommen gisteren, bleek dat de gebruikersvergunning van het concern niet adequaat nageleefd werd. Op last van de brandweer heeft het motel toen extra nooduitgangen aangebracht en brandwerende maatregelen laten uitvoeren.

De gemeente weigert vooralsnog inzage te geven in het gehele – openbare – dossier met daarin bouwvergunningen en controledocumenten. De ambtenaren willen eerst zelf aan de hand van de vergunningen onderzoek verrichten.

Op verzoek van pater familias Gerrit van der Valk is in 1980 een bestemmingsplan vastgesteld dat voorzag in de bouw van een motel langs de A15. Hiervoor werd in 1982 een bouwvergunning verleend. In 1986 is het motel in gebruik genomen, terwijl delen van het gebouw nog in de steigers stonden. Pas in 1993 is een hinderwetvergunning afgegeven aan het motel. Of in de tussentijd voldoende controles zijn uitgevoerd en nageleefd, kon noch de gemeente noch het Van der Valk-concern gisteren zeggen.

Vanochtend verklaarde familielid Ad van der Valk, die als eerste van de familie bij het hotel was na de instorting, dat ,,alle bouwvergunningen absoluut correct zijn nageleefd. Alle procedures zijn opgevolgd. Sterker nog: wij hebben constant te maken met vele controles, die steeds talrijker en strenger worden.''

De motelketen poogde gisteren te vechten tegen alle geruchten die het concern omgeven. ,,Maar dat is moeilijk'', zo erkende de voorlichter van het concern. ,,Eenmaal een dief, altijd een dief.'' De reputatie Van der Valk-familie, en daarmee het concern, is niet onomstreden.

In eerdere rechtszaken, in 1995, bleek dat kassabonnen massaal werden weggegooid en miljoenen aan omzet verzwegen werden. Ook in de meest recente zaak van het concern, de bijna-ramp van het ingestorte parkeerdek, moet de familie alle zeilen bijzetten om geruchten de kop in te drukken. Regionale media hebben eerder geschreven over het ontbreken van vergunningen. Bovendien zouden de bouwvakkers van de Van der Valk Aannemingsmaatschappij die het hotel hebben neergezet, minderjarig zijn geweest. Het concern zegde toe dit te gaan onderzoeken.

Het Van der Valk-concern, met in Nederland 52 hotels, is in grote mate zelfvoorzienend. De onderneming heeft niet alleen een eigen bouwbedrijf en een eigen technisch bureau, maar ook een eigen vissersvloot, een bloemenkwekerij, een zuiveldivisie en een vliegtuigmaatschappij, Valkair.

,,Ik wil bij de feiten blijven'', zegt Ad van der Valk. ,,Als het hier een constructiefout betreft, dan betreft het een constructiefout. Of het kan een gevolg zijn van de aanleg van de Betuwelijn. Dat moet het onderzoek uitwijzen. Ik ben geen ingenieur.'' Het projectbureau Betuweroute, dat pal naast het hotel bouwt, heeft de heiwerkzaamheden stilgelegd tot het onderzoek is afgerond.

Ad van der Valk, tot slot: ,,Mag ik nog even van de gelegenheid gebruik maken mijn medeleven te betuigen aan de gedupeerden en hulpverleners te bedanken? Het belangrijkste is dat de vele mensen die onder het parkeerdek liepen niet gewond zijn geraakt. Wij hebben tien beschermengeltjes op onze schouders.''

Vier uur gistermiddag reden drie busjes van de Mobiele Eenheid en een politiewagen van het lege Van der Valk-terrein af. Alert Beveiliging, de bewakingsdienst die al jaren voor het concern werkt, kwam in plaats van de politie. Hier nam Van der Valk het weer over.