Miljoenen vlinders bevroren

Tientallen miljoenen monarchvlinders zijn tijdens een ijzige winterstorm in de bergen van Centraal-Mexico doodgevroren. Een team van Amerikaanse en Mexicaanse vlinderdeskundigen, dat vandaag een rapport over het sterftefenomeen publiceerde, spreekt van ,,de grootste sterfte onder monarchvlinders die ooit is gedocumenteerd.''

De monarchvlinder is een grote, opvallend oranje-zwart gekleurde trekvlinder die jaarlijks grote afstanden vliegt. Een deel van deze vlindersoort overwintert in de sparrenbossen van Mexico, waar miljoenen vlinders zich verdringen op de boomstammen. In het voorjaar en de zomermaanden trekt de vlinder in etappes naar het noorden van het continent.

De massale sterfte onder de insecten is het gevolg van een uitzonderlijke weersituatie. Januari is gewoonlijk een droge maand in Centraal-Mexico, maar dit jaar trok er op 11 januari een front met regen en sneeuw over het land. Op deze korte maar hevige periode van neerslag, volgden drie heldere nachten met matige tot strenge vorst. Dat is een dodelijke combinatie voor veel vlinders, die als ze nat zijn extra kwetsbaar zijn voor temperaturen onder nul.

De twee grootste Mexicaanse overwinteringskolonies zijn het ernstigst getroffen. De onderzoekers schatten dat 74 procent van de vlinders van de Sierra Chincua-kolonie en 81 procent van de El Rosario-kolonie is gestorven. De laag dode vlinders was op sommige plaatsen wel dertig centimeter dik, zo meldden de onderzoekers. Mogelijk heeft het slechte weer ook op andere plaatsen zijn tol geëist, maar dat hebben de onderzoekers niet in kaart gebracht.

De leider van het onderzoek, dr. Lincoln Brower van de Sweet Brair College in de Amerikaanse staat Virginia, bestudeert de monarchvlinders al sinds 1954, maar zegt nog nooit zo'n dramatische terugval te hebben meegemaakt.

Deskundigen verwachten niet dat de vlinder door de decimering van de populatie gevaar loopt uit te sterven. Catastrofale sterfte onder monarchvlinders is een natuurlijk fenomeen. In het verleden heeft de populatie zich goed kunnen herstellen van sterfte door koude. Daarbij komt dat de overwinterende vlinderpopulatie dit jaar redelijk groot was. Zo'n 100 miljoen vlinders overwinterden in Centraal-Mexico; gewoonlijk verblijven er gemiddeld 90 miljoen monarchvlinders in het gebied.