Maassen heerst vol power in een strakke tirade

Als een getergde tijger ijsbeert Theo Maassen door zijn nieuwe voorstelling, en de kooi bestaat uit een leeg toneel, een kale stoel, een kaal tafeltje en een lichtspot die hem gevangen houdt. Maar ontsnappen doet hij niet, alleen in zijn eigen gedachtenwereld misschien, want daarbuiten is de wereld – en alles daarin is zo onlogisch als wat. Niets klopt er, als je tenminste de werkelijkheid voor waar moet aannemen. ,,Als de werkelijkheid er niet zou zijn,'' zegt hij dan ook, ,,dan zou de hele wereld er heel anders uitzien.''

Theo Maassen was een paar jaar op de cabaretpodia afwezig. Na een razendsnelle start nam hij gas terug. Maar nu is hij er weer, en beter dan ooit. Hij speelt ditmaal geen andere personages dan zichzelf; achter elkaar door houdt hij één lange, strakgespannen tirade over dit volgestouwde werelddeel waarin we nog maar één ding te kort komen – schaarste – en waarin de misdaad loont, dat is het probleem. Hij versnelt, vertraagt, zwiept de lachgolven hoog op door grap op grap te stapelen en laat zo'n golf dan met een fabelachtige beheersing weer wegebben om snel een nieuwe te ontketenen.

Met zijn dunne lijf en zijn spitse kop heerst hij over de zaal, de lange armen uit zijn PsychoCowboy T-shirt gestoken en de vingers van zijn grote handen voortdurend gespreid. Soms doet hij alsof hij van ons een antwoord verwacht op zijn wanhopige vragen, maar in werkelijkheid is hij ons voortdurend te slim af. Scherper dan het publiek ziet hij de onlogica in de vaak wetenschappelijke wetenswaardigheden die zijn aandacht trekken. Hij stelt vast dat we door de rekenmachines minder goed in rekenen zijn geworden, en vraagt zich af of we dan misschien óók door de moderne communicatiemiddelen minder goed in het communiceren zijn geworden. Hij heeft het over de verschillen tussen vrouwen en mannen, en lijkt zichzelf dan te corrigeren: ,,Ik hou niet van generaliseren. Surinamers doen dat altijd ook heel erg.''

Ik zou nog veel meer willen citeren, maar het is beter van niet. Op papier ontbreekt de power die Maassen in al zijn woorden legt. Hij strooit met rake aforismen en harde grappen, en lijkt desondanks in niets op de stand-up comedian die voortdurend leuk uit de hoek wil komen. Het is of die grappen de enige uitweg zijn van iemand die waarachtig niet begrijpt waarom de mensen elkaar de strot dichtknijpen op de enige plek in het heelal waar mensen kunnen ademen. Twee keer zijgt hij op die stoel neer, legt zijn hoofd in zijn handen op die tafel en zegt alleen maar: ,,Kutzooi.''

Tenslotte, ogenschijnlijk aan het eind van zijn latijn, roept Theo Maassen dat hij er toch nog een vrolijke avond van zal maken door een paar moppen te vertellen. Maar die laat hij dan glansrijk mislukken, want ook een mislukte mop is bij hem een geniale grap.

Voorstelling: Functioneel naakt, door Theo Maassen. Gezien: 11/2 in Diligentia, Den Haag. Tournee t/m 16/5. Inl. www.grunfeld.nl