Voor koele Groenewold is zilver ook een wraakoefening

Renate Groenewold had zich de afgelopen maanden een beetje gestoord aan alle aandacht voor de prestaties van Gretha Smit. ,,Ik heb er alleen maar om gelachen'', zei ze gisteren. Verrassend plaatste de marathonschaatsster zich voor de Winterspelen en Nederland raakte gecharmeerd van de voormalige bloemiste die had besloten haar olympische geluk te beproeven. Smit (elfde) stond gisteren na de 3.000 meter in Salt Lake City niet op het podium, Groenewold wel. Bij haar eerste Winterspelen gaf ze het succes van de ploeg van Gerard Kemkers – goud voor Jochem Uytdehaage op de 5.000 meter – een passend vervolg met een zilveren medaille. De vermoeide Groenewold, die naar eigen zeggen in de slotrit met het bloed in haar strot over de finish gleed, juichte ingetogen, Kemkers sprong een gat in de lucht.

Anni Friesinger, die volgens velen de schaatskoningin van deze Winterspelen zou worden, belandde naast het podium op de 3.000 meter en eindigde als vierde. Rivale Claudia Pechstein voegde een gouden medaille aan haar collectie toe en verbeterde ook het wereldrecord dat ze hier vorig jaar bij de WK afstanden had gevestigd, 3.57,70. Prachtig vond Pechstein het dat de meer mediagenieke Friesinger in de aanloop naar de Spelen alle aandacht kreeg met zeges in wereldbekerwedstrijden en bij het EK allround. Friesinger was voor haar de ideale bliksemafleider. ,,Ik heb alles op de Spelen gezet'', zei de 29-jarige olympisch kampioene die al twee gouden, één zilveren en twee bronzen olympische medailles heeft. ,,Anni was dé favoriet en dat was in mijn voordeel.'' Volgende week probeert ze voor de derde achtereenvolgende keer de olympische 5.000 meter op haar naam te schrijven.

Net als Pechstein bleven Groenewold, de Canadese bronzen medaillewinnares Cindy Klassen en Friesinger onder de vier minuten. Tonny de Jong verbeterde haar persoonlijke record met bijna zeven seconden en werd vijfde.

Groenewold noemde de jubelstemming over de rijzende ster van Smit typisch Nederlands, ook al verbeterde Smit wel het Nederlands record op de 5.000 meter en scherpte ze gisteren haar p.r. op de drie kilometer met ruim drie seconden aan. Het vrouwenschaatsen in Nederland zou sinds de komst van Smit ook niks meer voorstellen, was de teneur van veel artikelen. ,,Loop alsjeblieft eens een keer mee in de zomer. Dan kun je zien hoe hard ik train'', sprak Groenewold verongelijkt. ,,Nederland had gewoon een nieuwe heldin nodig.''

De 25-jarige Groenewold beschouwde haar prestatie deels als een wraakoefening. Niet alleen zette ze de `sprookjesverhalen' over Smit in het juiste daglicht. Ze baalde ook van de kritiek op de beslissing van de meeste Nederlandse sporters weg te blijven op de energieverslindende openingsceremonie. Bijna alle langebaanschaatsers lieten vrijdag verstek gaan in het olympisch stadion. ,,Heel vervelend dat Kamerleden erover discussiëren en dat er wordt gezegd dat we geen vaderlandsliefde tonen. Als schaatser maak je gewoon een keuze.''

De eerste favorieten die gisteren in het strijdperk traden waren Friesinger en Jennifer Rodriguez. ,,Ik verwachtte dat ze elkaar zouden killen en dat gebeurde ook'', zei Groenewold over de race tussen de Duitse en de Amerikaanse. Friesinger won de tweestrijd met ruime voorsprong, maar reed geen wereldrecord en dat was op het snelle ijs van Salt Lake City een teken van zwakte. Haar collega's die nog moesten rijden, roken bloed. De Jong en de Japanse Maki Tabata konden de tijd van Friesinger niet verbeteren, in hun onderlinge strijd deden Pechstein en Klassen dat wel. In de slotrit zorgde Groenewold er voor dat Friesinger van het podium aftuimelde.

De Groningse had zich niet laten intimideren door de snelle tijden van Pechstein en Klassen en ging `koel' van start. Keurig hield ze zich aan haar opdracht de eerste drie van de zevenenhalve ronde op techniek te rijden om vervolgens de gashandel open te draaien. Op een tijd had ze zich niet gefixeerd en dat ze even onder het wereldrecord van Pechstein reed, was haar ontgaan. Haar tijd van 3.58,94, driehonderdste sneller dan Klassen, was een verbetering van haar eigen Nederlands record.

Het doet Groenewold pijn dat ze in het slotweekeinde van de Winterspelen niet mag starten op de 5.000 meter. Ze rijdt nog wel de 1.500 meter, maar als gevolg van rugproblemen slaagde ze er eind vorig jaar niet in zich voor de langste afstand te plaatsen. Smit komt dan wel in actie. Zij was ondanks haar elfde plek tevreden. Niet dat ze het als excuus aanvoerde, maar anderhalve week geleden lag ze in Calgary nog ziek in bed. ,,Elke dag gaat het beter'', sprak Smit monter. En 23 februari is nog ver weg.