Het geheimzinnige index.dat

Wat doet toch het bestand `index.dat' op mijn harde schijf, vroeg een lezer. ,,Het is bijna niet te vinden en helemaal niet te verwijderen. Ik heb hem gelezen door in DOS een kopie te maken en die te bekijken, het blijkt een geschiedenis van mijn surfen te zijn, met alle adressen die ik heb bezocht. Ik heb het vermoeden dat ik hem heb kunnen verwijderen door in de opstart-DOS modus te deleten, maar kan dat niet zien. Hij komt in ieder geval steeds terug.''

Index.dat bevindt zich in de map C:/Windows/Temporary Internet Files/Content.ie5. Het is een beetje een geheimzinnig bestand. Het is namelijk niet zichtbaar. Ook als Windows de instructie heeft gekregen alle mappen en bestanden te tonen, is het onzichtbaar. Pas met zoeken op `index.dat' komt het te voorschijn. Het bestand bevat inderdaad de surfgeschiedenis van de gebruiker. Behalve webadressen en delen van bezochte sites bevat index.dat ook termen die de gebruiker bij zoekmachines heeft ingevuld.

Er zijn meer index.dat bestanden. Ook de map `Cookies' bevat er een. In dit bestand staan alle sites die een cookie hebben opgeslagen.

Wie probeert de inhoud van de directory Temporary Internet Files/Content.ie5 weg te gooien zal merken dat index.dat blijft staan. Windows geeft geen toestemming om het te verwijderen. Lezen is ook moeilijk. Als je het bestand probeert te openen, volgt er een waarschuwing van Windows dat het bewerken en verwijderen van index.dat schadelijke gevolgen kan hebben voor het besturingssysteem.

Als je het bestand wilt lezen, moet je het eerst kopiëren en in een andere directory zetten. Vervolgens kan het met Word of een andere tekstverwerker geopend worden. Het bestand bevat een hoop rotzooi en een uitvoerige surfgeschiedenis. Het legen van de map Temporary Internet Files/Content.ie5, waar bestanden van bezochte websites worden opgeslagen, en van de 'history' heeft weinig zin, zo blijkt uit index.dat. Microsoft bewaart deze gegevens toch.

Wat is het doel van index.dat? Volgens Microsoft moet het bestand het surfen sneller maken. Omdat de computer informatie over het surfgedrag van de gebruiker heeft opgeslagen kan hij de volgende keer webpagina's sneller tonen. Dat klinkt niet erg geloofwaardig, vinden veel kritische gebruikers. ,,Het vermoeden bestaat dat de index.dat file voor meer bestemd is dan ons gemak alleen'', schrijft een andere lezer. Hij verwijst naar het artikel 'Microsoft's Really Hidden Files'.

In dit artikel betoogt een anonieme it-deskundige, die zichzelf The Riddler noemt, dat Microsoft het bestand bewust verstopt om in het geheim gebruikers te volgen. The Riddler kan index.dat gemakkelijk misbruikt worden door bijvoorbeeld bazen. Een boze chef kan de gegevens die hij in het index.dat bestand aantreft tegen een werknemer gebruiken. Als hij een pornosite tegenkomt of een andere site die niets met het werk te maken heeft, kan de werknemer ontslagen worden. In Nederland zal dat niet zo'n vaart lopen, omdat de rechter hier vindt dat werknemers gewaarschuwd moeten worden als hun internetgedrag in de gaten gehouden wordt, maar in de Verenigde Staten en tal van andere landen genieten werkenden minder rechtsbescherming.

The Riddler legt in zijn artikel uit hoe index.dat te verwijderen is. De procedure is nogal omslachtig, maar werkt wel. Er zijn ook een paar programma's die index.dat legen. Zowel History Kill, Windows Washer als PurgeIE maken korte metten met de surfgeschiedenis. De programma's verwijderen op verzoek ook cookies en andere privacyschendende bestanden op de harde schijf.

Websites:

www.fuckmicrosoft.com/content/ ms-hidden-files.shtml;

www.historykill.com; www.webroot.com/washer.htm; www.purgeie.com

klaver@nrc.nl

Marie-José Klaver beantwoordt vragen over internet en reageert op bijdragen van lezers. Heeft u een vraag of suggestie, stuur dan een e-mail naar klaver@nrc.nl. Antwoorden en reacties zijn wekelijks vanaf donderdagmiddag op www.nrc.nl/internet te lezen.