Gebrek aan killersinstinct breekt tennisploeg op

De Nederlandse Davis-Cupploeg heeft op het gravel van Metz met 3-2 van titelhouder Frankrijk verloren. Dit najaar zal Nederland de strijd aan moeten gaan om degradatie uit de wereldgroep te voorkomen.

Uit pure frustratie smeet Sjeng Schalken zijn racket tegen het gravel. Zoals zo vaak in zijn tennisloopbaan was de 25-jarige Nederlandse kopman dichtbij een overwinning tegen een wereldtopper in een groot toernooi, om vervolgens aan het einde van de partij te moeten constateren dat hij weer met lege handen stond. De Fransman Sébastien Grosjean won in vijf sets (6-2, 1-6, 7-6, 2-6 en 6-3) en bezorgde zijn land daarmee een plaats in de tweede ronde van het Davis-Cuptoernooi. Nederland is komend najaar veroordeeld tot het spelen van een promotie-degradatieduel tegen een nog nader te bepalen tegenstander.

Juichend en dansend vierden de Fransen hun overwinning voor een menigte van circa 4.600 zingende tennisfans. `Allez les blues, allez les blues', schalde door de vorige week geopende sporthal Les Arénes in Metz. Grosjean viel zijn captain Guy Forget in de armen. De Nederlandse ploeg droop teleurgesteld af. Dat Arnaud Clement de laatste partij verloor van Edwin Kempes had louter nog statistische waarde. Frankrijk komt in april in de kwartfinales uit tegen Tsjechië dat Brazilië versloeg.

Het contrast met vorig jaar was groot. In de editie van 2001 vlogen de leden van de Nederlandse Davis-Cupploeg elkaar in Eindhoven en Den Bosch in de armen na een sensationele overwinningen op Spanje en Duitsland. De euforie rondom de ploeg van captain Tjerk Bogtstra stopte pas toen Frankrijk in Rotterdam de weg naar de finale versperde. Doordat de Nederlandse ploeg boven zichzelf was uitgestegen werden de problemen van de kwalitatief zwakke en kwantitatief kleine selectie naar buiten toe verbloemd.

Nu de Davis-Cupdroom al na een ronde is vervlogen, wordt duidelijk dat de toekomst van het Nederlandse mannentennis zorgelijk is. De terugkeer van de aan zijn elleboog geblesseerde Wimbledon-winnaar Richard Krajicek laat al bijna anderhalf jaar op zich wachten, de 35-jarige dubbelspecialist Paul Haarhuis overweegt om na dit jaar te stoppen en nieuw talent dient zich niet aan. Bovendien zoekt de armlastige tennisbond (KNLTB) al maanden tevergeefs naar een hoofdsponsor.

Nederland is het enige land in de wereldgroep van de Davis Cup dat met Schalken (nummer 27 van de wereld) slechts een speler heeft die bij de beste honderd tennissers op van de wereldranglijst staat. Tweede man tegen Frankrijk was de nummer 147 van de wereld Edwin Kempes. Hij kreeg dit keer de voorkeur boven Raemon Sluiter, die pas is terug te vinden op de 130ste plaats van de ranglijst. Veel keuze had Bogtstra overigens niet, want spelers als Peter Wessels, Dennis van Scheppingen, John van Lottum, Martin Verkerk en Jan Siemerink bewegen zich eveneens in de marge van het professionele tennis.

Het verschil met een land als Frankrijk is groot. Zo kon Forget zich de luxe veroorloven om de nummer 29 van de wereld Nicolas Escudé helemaal buiten de ploeg te laten. Bovendien zette de Franse coach de nummer 26 van de wereld Fabrice Santoro slechts in het dubbelspel in aan de zijde van de voormalige toptienspeler Cedric Pioline. Clement en Grosjean konden zich volledig richten op het enkelspel.

Bogtstra moest tegen wil en dank op alle drie de dagen een beroep doen op Schalken. Na zijn verloren partij van vrijdag tegen Clement moest Schalken urenlang worden gemasseerd aan zijn hamstrings om samen met Haarhuis uit te kunnen komen in het dubbel. Vooral door het sterke optreden van Haarhuis boekten de Nederlanders zaterdag een knappe overwinning in vier sets (6-4, 4-6, 6-1 en 7-5) en verkleinden daarmee de achterstand in de ontmoeting tot 2-1.

Schalken kon direct weer naar de massagetafel want op de laatste dag lag opnieuw alle druk op de schouders van de Limburger. In het duel tussen de twee kopmannen moest hij winnen van de lichtvoetige Grosjean om Nederland nog in de wedstrijd te houden. Schalken gaf alles wat hij in zich had, mocht even ruiken aan een overwinning, maar moest uiteindelijk als verliezer de hand schudden van zijn opponent.

De frustratie bij Schalken was groot na afloop. Met een gebogen tred zocht hij de kleedkamers op. De cameraploeg van de NOS kon een quote direct na de partij vergeten. De afgelopen jaren slaagde Schalken er op kleinere toernooien in om vedettes als Andre Agassi, Gustavo Kuerten en Yevgeni Kafelnikov uit te schakelen, maar op de grandslamtoernooien en in de Davis Cup wist Schalken nog nooit een speler uit de toptwintig te verslaan. Schalken is een van de weinige spelers uit de topdertig die nog nooit in de vierde ronde van een grandslam stond.

De tennisser Schalken kent weliswaar weinig zwakke kanten. Zijn manco is echter dat hij niet over een wapen beschikt om een speler als Grosjean op het beslissende te kunnen vloeren. In de afgelopen twee Davis-Cupontmoetingen met Frankrijk verloor Schalken van Escudé, Clement en Grosjean, keer op keer in vijf sets. De Nederlander kon slechts met een zuur gezicht de complimenten na afloop incasseren.

De teleurgestelde Schalken moest vaststellen dat hij niet beter kon. Schalken: ,,Op de kleinere toernooien spelen die jongens op 95 procent van hun kunnen. Dan kan ik ze verslaan. Maar als ze op de grote evenementen 100 procent zijn, win ik niet. Het is een prestatie om die jongens bij te blijven, maar ik moet nu naar de fase toe dat ik ze de kop kan indrukken. Ik heb vandaag verloren, maar ik ben wel trots op mezelf. Ik kan mezelf geen verwijten maken.''

Ook de verliezend coach Bogtstra kon slechts trots constateren dat zijn spelers alles hadden gegeven tegen de Fransen. Het was simpelweg niet genoeg. En of het genoeg zal zijn om de komende jaren op het hoogste niveau van de Davis-Cup actief te blijven, is nog maar zeer de vraag. Als de kopman niet in staat is om een topper te verslaan en de nummer twee uit de marge van het internationale tennis blijft komen, moet Nederland vrezen dat het in de wereldgroep weinig te zoeken heeft.