EU steunt Franse kritiek op rede Bush

Franse kritiek op de Amerikaanse president George W. Bush heeft het afgelopen weekeinde Europese bijval gekregen. Maar naast deze steun voor het Franse standpunt was er ook Europese zelfkritiek.

De Duitse minister van Buitenlandse Zaken, Joschka Fischer, zei dat het praten van Bush over `de As van het Kwaad' niet zijn manier van buitenlandse politiek voeren is. Duitse regeringskringen zeiden echter ook dat Europa zich niet alleen over de uitlatingen van Bush moet beklagen, maar zich tevens moet inspannen zelf meer politiek gewicht in de schaal te leggen. Dat zou alleen door vergaande Europese politieke integratie kunnen.

De Britse eurocommissaris Chris Patten (Buitenlands Beleid) beschuldigde de Amerikaanse president Bush in een vraaggesprek met het Britse dagblad The Guardian ervan ,,absolutistische posities '' en ,,simplistische posities'' in te nemen. Patten zei dat het niet zinvol is als de Europeanen zichzelf tegenover de Amerikanen als lilliputters beschouwen. De Franse premier Lionel Jospin noemde de Amerikaanse benadering in navolging van zijn minister van Buitenlandse Zaken, Hubert Védrine, ook simplistisch. De Nederlandse minister Jozias van Aartsen zei bij een bijeenkomst van de ministers van Buitenlandse Zaken van de Europese Unie dat hij de uitdrukking `de As van het Kwaad' zelf nooit zou hebben gebruikt. Hij zei echter dat Bush terecht aandacht heeft gevraagd voor Irak, Iran en Noord-Korea. Hij noemde het ,,te eenvoudig'' van Bush om de strijd tegen het terrorisme in relatie te brengen met wapens voor massavernietiging in de drie landen van `de As van het Kwaad'.

De EU-ministers van Buitenlandse Zaken waren van mening dat zij met succes op Washington druk hebben uitgeoefend om de Palestijnse leider Yasser Arafat als gesprekspartner te blijven zien. Een voorstel van Védrine om door middel van nieuwe verkiezingen Palestijnse leiders meer legitimiteit te verschaffen, werd door de andere ministers afgewezen. Palestijnse verkiezingen leiden op dit ogenblik slechts tot Palestijnse radicalisering en hardere Israëlische reacties, luidde de kritiek.

De ministers waren het onderling geheel oneens over het voorstel van de Spaanse voorzitter, minister Josep Piqué, om de NAVO-vredesmacht van duizend militairen in Macedonië komende zomer door EU-troepen te vervangen. Het zou het eerste optreden worden van de militaire interventiemacht, die met ingang van volgend jaar gereed moet zijn om 60.000 militairen op de been te brengen. Groot-Brittannië vraagt zich af wat de toegevoegde waarde is van een EU-macht boven NAVO-militairen. Nederland wil geen EU-militairen inzetten voordat er een akkoord is over samenwerking met de NAVO. Duitsland heeft problemen met het tijdstip van hun inzet in Macedonië. En Finland, Ierland en Portugal willen geen EU-militairen laten optreden zonder een mandaat van de Verenigde Naties.